X
تبلیغات
چوب

چوب

درمورد چوب

شیمی کاغذ

برخلاف این تصور که تولید کاغذ اساسا یک فرآیند مکانیکی است، در این فرآیند ، پدیده‌های شیمیایی نقش برجسته‌ای دارند. از تبدیل چوب به خمیر کاغذ گرفته تا تشکیل کاغذ ، اصول شیمیایی دخالت آشکاری دارند. لیگنین زدایی از یک منبع گیاهی مناسب ، معمولا چوب ، یک فرآیند شیمیایی ناهمگن است که در دما و فشار زیاد انجام می‌شود.

دامنه شیمی کاغذ ، وسیع و جالب است شامل مباحثی از قبیل شیمی کربوهیدراتها ، رنگدانه‌های معدنی ، رزینهای آلی طبیعی و سنتزی و افزودنیهای پلیمری متعدد می‌باشد. در فرآیند تشکیل نیز تا حد زیادی شیمی کلوئید و شیمی سطح دخالت دارد. نقش پلیمر ، شیمی محیط زیست و شیمی تجزیه را نیز نباید فراموش کرد.
 

ترکیب شیمیایی کاغذ
از آنجا که کاغذ از الیافی ساخته می‌شود که قبلا تحت تاثیر تیمارهای فیزیکی و شیمیایی قرار گرفته‌اند، سلولهای گیاهی حاصل از ترکیب شیمیایی ثابتی نسبت به ساختار منابع گیاهی اولیه برخوردار نیستند. سلولهای گیاهی عمدتا از پلیمرهای کربوهیدراتی آغشته شده به مقادیر مختلف لیگنین (یک ترکیب پلیمری آروماتیک که میزان آن با افزایش سن گیاه افزایش می‌یابد و در حین فرآیند لیگنینی شدن تولید می‌گردد) تشکیل شده‌اند. بخش کربو هیدراتی سلول بطور عمده از پلی ساکارید سلولز تشکیل شده است. بخشی از این ترکیبات شامل پلی ساکاریدهای غیر ساختمانی با وزن مولکولی کم به نام همی سلولز هستند، که نقش بسیار مهمی در خصوصیات خمیر و کاغذ دارند.

به نظر می‌رسید که با توجه به نام همی سلولزها ، این ترکیبات با سلولز ارتباط داشته باشند و به روش مشابهی با سلولز بیوسنتز شده باشند. اما در حال حاضر بخوبی مشخص شده است که این پلی ساکاریدها به روش متفاوتی بیوسنتز شده باشند. اما در حال حاضر به خوبی مشخص شده است که این پلی ساکاریدها به روش متفاوتی بیوسنتز می‌شوند و نقش ویژه‌ای در دیواره سلول گیاهان ایفا می‌کنند. علاوه بر این ترکیبات مهم ، مقادیر کمی از مواد آلی قابل استخراج و مقادر بسیار کمی از مواد معدنی نیز در دیواره سلولی الیاف وجود دارد.
 

 مواد عصاره‌ای و اندک (%)

 لیگنین(%)

 همی سلولزها (%)

 سلولز (%)

 

10>

25 تا 35

20

40 تا 45

 سوزنی برگان

10>

17 تا 25

15 تا 35

40 تا 45

 پهن برگان

 

ترکیب کلی استخراج الیاف گیاهی از نظر درصد کربن ، هیدروژن و اکسیژن بسته به درجه لیگنین شدن متغیر است. میزان این عناصر برای چوب حدود 50% کربن ، 6% هیدروژن و 44% اکسیژن است. از آنجایی که ترکیب عنصری کربوهیدراتها کم و بیش به صورت CH2O)n) است، میزان کربن موجود تقریبا حدود 40% است. لیگنین یک ترکیب آروماتیک با فرمول تقریبی C10H11O4 می‌باشد. بنابراین ، میزان کربن آن بطور متوسط حدود 65 - 60% است.
 

سلولز
سلولز مهمترین ترکیب ساختاری دیواره‌های سلول است و بعد از حذف لیگنین و انواع دیگر مواد استخراجی نیز مهمترین ترکیب ساختاری کاغذ محسوب می‌شود. از نظر شیمیایی ، سلولز یک پلیمر دارای ساختمان میکرو فیبریلی شبه بلوری متشکل از واحدهای D-β گلوکوپیرانوزی با اتصالات (4 <---- 1) گلیکوزیدی است. همچون بسیاری از پلی ساکاریدها ، سلولز پلیمری بسپاشیده با وزن مولکولی زیاد است. بسته به نوع منبع سلولزی، درجه پلیمریزاسیون سلولز از 10000 تا 15000 متفاوت است.

سلولز 100% بلوری شناخته نشده است، اما ساختمان سلولز دارای یک بخش بلوری و یک بخش غیر بلوری یا بی‌شکل است. درجه بلورینگی بستگی به منشاء سلولز دارد. سلولز پنبه و انواع جلبکها مانند والونیا درجه بلورینگی بسیار بالایی است. در حالیکه سلولز چوب درجه بلورینگی پایینی دارد. سلولز بوسیله باکتریها نیز تولید می‌گردد که البته به عنوان منابع سلولزی برای کاغذ کاربردی ندارند.
 

همی سلولزها
همی سلولزها گروهی از پلی ساکاریدهای غیر ساختاری با وزن مولکولی کم و اغلب ناهمگن هستند که ارتباطی با سلولز نداشته و از راه بیوسنتز متفاوتی تولید می‌شوند. نام همی سلولزها نشان دهنده ارتباط یا نزدیکی آنها با سلولز نیست. نقش همی سلولزها در دیوراه سلول بخوبی شناخته شده نیست، اما وزن مولکولی خیلی کم آنها نمی‌تواند همی سلولزها را به عنوان یک پلیمر ساختاری مطرح کند (درجه پلیمریزاسیون آنها بین 150 - 200 است).

تحقیقات نظری در این زمینه نشان می‌دهد که همی سلولزها ممکن است نقشی در انتقال آب داشته باشند. همی سلولزها معمولا از واحدهای مونومری هگزوزی مثل D- گلوکوپیرانوز ، D- مانوپیرانوز و D- گالاکتوپیرانوز و واحدهای پنتوزی مثل D- زایلو پیرانوز و –L آرابینوفورانوز تشکیل شده‌اند. بخش قابل توجهی از همی سلولزها حتی بعد از لیگنین زدایی شیمیایی ، در خمیر کاغذ باقی می‌مانند. مهمترین همی سلولز موجود در سوزنی برگان گالاکتو گلوکومانان است که حدود 20% از وزن خشک چوب را تشکیل می‌دهد.
 

لیگنین
لیگنین ، پلیمری آروماتیک با ساختاری بسیار پیچیده است. تقریبا کلیه خصویات لیگنین در کاربردهای کاغذ سازی نقش منفی دارند و کاغذهای با کیفیت خوب از الیافی ساخته می‌شود که تقریبا عاری از لیگنین هستند. لیگنین سبب شکننده شدن کاغذ می‌شود و به دلیل اکسایش نوری و تشکیل گروههای رنگی سبب افزایش زردی و تیرگی کاغذ می‌شود. کاغذ روزنامه مثال خوبی در این زمینه است و بطور کلی کلیه خمیرهای مکانیکی که در آنها مقدار زیادی لیگنین وجود دارد، چنین اثرهایی را نشان می‌دهد.
 

رزینها و مواد استخراجی
چوب حاوی مقدار کمی (کمتر از 5%) از ترکیباتی است که توسط حلالهای آلی مثل اتانول یا دی کلرومتان قابل استخراج هستند. میزان این ترکیبات در پهن برگان و سوزنی برگان و در بین گونه‌های مختلف چوبی متفاوت است. اگر چه این ترکیبات ممکن است در حین فرآیندهای شیمیایی تهیه خمیر کاغذ حذف شوند، اما همیشه مقداری از آنها در کاغذ باقی می‌ماند. ترکیب شیمیایی این مواد بسیار متغیر است و شامل آلکانها ، آلکنها ، اسیدهای چرب (اشباع یا غیز اشباع) ، استرهای گلیسرول ، مومها ، اسیدهای رزینی ، ترپنها و ترکیبات فنولی هستند.

میزان باقیمانده این ترکیبات این ترکیبات در خمیر و کاغذ بستگی به فرآیند تهیه خمیر مورد استفاده دارد. در مجموع ، ترکیبات اسیدی مثل اسیدهای چرب و رزینی در محیط قلیایی براحتی از طریق تبدیل شدن به نمکهای محلول حل می‌گردند، اما در خمیر سازی اسیدی ، این ترکیبات براحتی قابل حل و خارج سازی نیستند. چندین محصول فرعی مفید در عملیات خمیر سازی از مواد استخراجی قابل استحصال است که مهمترین آنها شامل تربانتین و روغن تال است. تربانتین مخلوطی از هیدروکربنهای دو حلقه‌ای با فرمول C10H16 است که ترکیبات عمده آن α و β- پنن است.

این ترکیبها به صورت محصولات فرعی فرار با بازده 5-4 لیتر به ازای هر تن چوب (کاج) قابل استحصال بوده و به عنوان حلال مور استفاده اند. روغن تال عمدتا از اسیدهای رزینی به همراه حدود 10% ترکیبات خنثی تشکیل شده است. این اسیدها از نظر ساختمانی ایزومرهای اسید آبیتیک هستند و به عنوان مواد افزودنی شیمیایی و مواد آهارزنی در تهیه کاغذ مصرف می‌شوند.

 

» فرستنده: مصطفي ساغري

» منبع: دانشنامه رشد

+ نوشته شده در  دوشنبه 1388/05/26ساعت 21:14  توسط روح ا...سدنی  | 

مقايسه رفتار تخته خرده چوب و تخته كاه در برابر پرس

 

Comparison of the pressing behaviour of wood particleboard and strawboard

 

 

چكيده:

براي افزايش اطلاعات در مورد روش توليد كامپوزيت كاه، ذرات به كار برده شده در تخته خرده چوب و تخته كاه به همراه چسب اوره فرم آلدهيد(UF) تحت پرس قرار گرفته و به  صورت آزمايشي ، نفوذ پذيري خرده چوب ها ، فشار خرده چوب ها ، دماي مغز تخته ، فشار بخار مغزي ، پروفيل عمودي تخته، بررسي و با هم مقايسه شدند.

نتايج نشان دادند كه تخته كاه خيلي بيشتر فشرده مي شود و بنابراين نياز به فشار كمتري براي فشرده شدن داشت.

ذرات چوب و ذرات جدا شده از تخته كاه با هم مقايسه شدند. الياف كاه به دست آمده از آسياب چكشي، نفوذ پذيري كم و ثانيا‌ً فشار بخار مغزي بالايي داشته و بيشترين دماي مغزي را در هنگام پرس گرم، نشان دادند كه به اختلاف دانسيته بين سطح و لايه هاي مغزي در تخته پرس شده نهايي، افزود.

توصيه شده است كه بسته شدن پرس به آهستگي و باز شدن آن طولاني مدت باشد تا برنامه پرس تخته كاه بهبود يابد.   

مقدمه :

تخته كاه يك كامپوزيت كاملاً جديد وتوليد شده از كاه گندم يا برنج مي باشد. در فرآيند توليد ، ممكن است كاه ها كوبيده شوند(آسياب چكشي) ويا به الياف پالايش شوند. براي ارتباط مؤثر بين الياف كاه با محتويات غيرآلي سطوح بالايي ، معمولاً از رزين متيل دي فنيل (MDI) استفاده مي شود. برخي از مطالعات نشان مي دهد كه پرس خوب منجر به توليد تخته كاه مطلوب مي شود. تخته كاه مي تواند جايگزين MDF و تخته خرده چوب شود، همچنين توليد تخته كاه براي مناطق و كشور هايي كه منابع چوبي كمي دارند و نيز الياف كشاورزي كه به آساني در دسترس است، بسيار جالب  باشد. ولي تخته كاه هنوز براي رسيدن به عرصه توليد تجاري بالا،داراي مشكلات تكنيكي در فرايند شكل دهي كاه دارد، كه به نظر مي رسد ذرات چوب و الياف داراي خصوصيات مختلفي هستند. يك تكنيك كه از اهميت خاصي برخوردار است، پرس تخته كاه در توليد مي باشد. در يك كامپوزيت چوب، پرس يك كليد فعال در توليد تخته كاه است. هنگام پرس گرما و فشار براي استحكام ذرات چوب و عملكرد چسب بكار مي روند. افزايش توليد نتنها به وسيله زمان پرس هدايت مي شود، بلكه به خصوصيات فيزيكي و مكانيكي توليد نهايي و به ذرات متراكم شده خرده چوب ها و عملكرد چسب ها بستگي دارد. عملكرد پرس گرم خيلي پيچيده است، زيرا تغييرات معني داري در گرما، رطوبت، تغيير شكل و چسبندگي ديده مي شود. در اين تحقيق خصوصيات رفتار تخته كاه در برابر پرس را با بهترين تخته خرده چوب ها مقايسه كردند. هدف اصلي تحقيق، بهبود اطلاعات مربوط به رفتار تخته كاه در برابر پرس بود و اهداف ديگر عبارتند از:

 1- بررسي تجربي استحكام و نفوذ پذيري تخته كاه در مقايسه با تخته خرده چوب

2- بررسي درجه حرارت چوبها ، فشار گاز داخلي ،دانسيته پروفيل عمودي تخته كاه و تخته خرده  چوب در طي پرس گرم  

 

مواد و روشها :

 براي تهيه كاه از سه گونه گندم استفاده شد. آنها الياف كاه را بوسيله ساييدن كاه توسط آسياب چكشي و پالايش در فشار اتمسفر از هم جدا كرده و براي مقايسه، ذرات باريك چوب را از يك كارخانه تخته خرده چوب تهيه كردند . ذرات كاه و ذرات چوب در ابعاد 250×250 ميليمتر كه براي يك آزمون مكانيكي بين المللي آماده شده بودند، با استفاده از پرس سرد، پرس شدند . آزمون فشار براي تعيين ارتباط تنش و كرنش با ذرات تحت بار و شرايط بدون بارگذاري انجام شد. آزمون پرس گرم براي رزيني شدن ذرات شكل گرفته انجام شد، تا رفتار و عكس العمل پرس گرم تخته ها مشخص شود. دو تخته 900 × 900 ميليمتر از هر سه نوع كاه شامل ذرات كاه ساييده شده(توسط آسياب چكشي)، ذرات كاه پالايش شده و ذرات چوب ساخته شدند. چسب اوره فرم آلدهيد (UF) به ميزان 9 درصد اندازه گيري شده بود. از اين تحقيقات براي تعيين درجه حرارت و فشار بخار ذرات در هنگام پرس استفاده شد. فشار و در هم رفتگي ذرات به صورت اتوماتيكي با استفاده از سيستم كامپيوتري اندازه گيري شده و كنترل   مي شود. براي تعيين نفوذ پذيري، نمونه هاي ديسكي (mm50 قطر و mm5 ضخامت)از تخته هاي آزمايشي و تخته خرده چوب تجاري بريده و تهيه شدند. اين نمونه ها براي مطالعه وضعيت اوليه هدايت سيستم جريان هوا تهيه شده بودند. فشار هوا و ميزان جريان براي هر آزمون ثبت شد. نفوذ پذيري بر اساس قانون darcy محاسبه شد. براي اندازه گيري مقدار تراكم عمودي، 3 نمونه mm50  × mm50 از هر تخته بريده شد. ضخامت نمونه ها به دقت با عبور اشعه x استاندارد مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج بررسي ها بر اساس دانسيته ميانگين نمونه ها با قطعات توليد شده از لايه هاي با دانسيته متوسط مقايسه شد.

  

بحث ونتيجه گيري:

خصوصيات مواد

- شكل هندسي مواد

در جدول1 اندازه هاي توزيع شده ذرات چوب، ذرات كاه ساييده شده و ذرات كاه پالايش شده مشخص شده است. هر دوي ذرات چوب و ذرات كاه ساييده شده حاوي بعضي ذرات كلفت و مقدار كمي ذرات باريك هستند، در حاليكه ذرات كاه پالايش شده اكثراً يك شكل به نظر مي رسند. كاه هاي ساييده شده ضخيم اغلب شامل هيچ گرد و غباري نيستند. ويژگي هاي هندسي ديگر ذرات كاه (بخصوص كاه ساييده شده ) به طوري است كه خيلي شبيه تراشه هاي كوچك هستند (باريك و تخت) و برخلاف شكل مكعب ذرات چوب مي باشد.

خرده چوب هاي تراشه اي شكل، داراي نفوذ پذيري كم بخار در حالت كاه هاي متراكم يا نيمه متراكم هستند. جدول 2 فهرستي از جرم مخصوص ظاهري ذرات چوب به هم فشرده، كاه ساييده شده و ذرات كاه پالايش شده را نشان مي دهد. بدون هيچ پرسي، فشردگي ذرات چوب، بيشتر از ذرات كاه است.

اين حقيقت دارد كه كاه در سطح خود موم اندود است و اين مي تواند منجر به ايجاد مشكل در نگهداري ذرات و درهم رفتگي بدون نقص ( در هنگام انتقال براي شكل گيري كيك و پرس) شود. متاسفانه مشكلات به وسيله چسب MDI (كه خصوصيات جذب كنندگي ضعيفي دارد)حل نشدند. بنابراين، پيش پرس ممكن است هنگام توليد تجارتي تخته كاه، بخصوص تخته كاه ساييده شده ضروري  باشد.

  

تراكم پذيري:

شكل 2 مقايسه عكس العمل به فشار بين تخته هاي ذرات چوب، كاه ساييده شده و ذرات كاه پالايش شده را نشان مي دهد. اين يك واقعيت است كه ذرات چوب سخت تر فشرده مي شوند و كاه پالايش شده تراكم پذيرتر است. وهمچنين با فشار يكسان، فشردگي ذرات يا الياف كاه بيشتر از ذرات چوب است. به عبارت ديگر، تخته كاه به فشار كمتري نسبت به ذرات چوب با دانسيته يكسان نياز دارد.

نفوذ پذيري:

شكل3 مقايسه نفوذ پذيري چوب ماسيو، تخته كاه ساييده شده، تخته كاه پالايش شده و تخته خرده چوب را نشان مي دهد. نفوذ پذيري چوب در جهت عرضي الياف خيلي پايين است. كيك تشكيل شده از خرده چوب به علت درصد تخلخل بين كيك ها (Dia  and Steiner 1993) مانند تراشه ها و ذرات osb خيلي نفوذ ناپذيرتر از چوب ماسيو است اما با افزايش تراكم تخته ها در زمان پرس ، نفوذ پذيري به صورت چشمگيري كاهش پيدا مي كند. وقتي ذرات چوب به صورت يك تخته پرس شده اند، به نظر مي رسد نفوذ پذيري تخته ها تا حدي مشابه چوب ماسيو مي شوند،گر چه تخته ها متراكم تر هستند. ( تصوير 6)

ارتباط بين نفوذ پذيري تخته و دانسيته آن يك مبحث اصلي است(Humphrey and Bolton 1989).  در اين تحقيق رابطه نفوذ پذيري و دانسيته تخته كاه پالايش شده به نظر مي رسد از همان منحني تخته تشكيل شده از چوب پيروي مي كند، در حاليكه نفوذ پذيري تخته كاه ساييده شده و كاه شكافته شده از منحني ديگري تبعيت مي كند. در يك دانسيته برابر، نفوذ پذيري كاه ساييده شده و تخته كاه شكافته شده به نظر مي رسد به طور معني داري كمتر از كاه پالايش شده و ذرات چوب باشد.   

 

واكنش پرس گرم :

فشار تخته ها

همه تخته ها با استفاده ازبرنامه زماني يكسان پرس شده بودند، به اين صورت كه زمان بسته شدن صفحه پرس با استفاده از دو سرعت s60  و s240 بوده و پس از كنترل، فشار زمان باز شدن s40 طول كشيد.

شكل 4 مقايسه اختلاف فشار تخته در طي پرس گرم، بين ذرات كاه و ذرات چوب را نشان مي دهد. حداكثر فشار براي ذرات كاه نسبت به چوب اهميت كمتري دارد زيرا ذرات كاه در آزمون پرس سرد خيلي نفوذ پذير نشان داده شدند(شكل2). بنابر اين ،نيروي دروني حاصل از برداشتن فشار در ذرات كاه كمتر است بعلاوه به نظر مي رسد، ذرات كاه پالايش شده از ذرات كاه ساييده شده به فشار كمتري جهت پرس نياز داشته باشند.

دماي مغز:

تغييرات درجه حرارت مغز براي ذرات چوب و كاه پالايش شده با هم مشابه است. درجه حرارت مغز ذرات چوب، از ذرات كاه ساييده شده سريعتر افزايش مي يابد اما در مراحل انتهايي پرس، كمتر است. اين افزايش تدريجي و بالابودن دماي مغز در انتهاكه تخته كاه ساييده شده نسبت داده مي شود ، به علت نفوذ پذيري كم آن طبق مباحث قبلي مي باشد. نفوذ پذيري كمتر، موجب انتقال آهسته جريان گرما از سطح به مغز بوده و خروج تدريجي بخار موجب بالاتر بودن درجه حرارت انتهايي در داخل تخته       مي شود.

فشار بخار:

تصوير 6 اختلاف فشار بخار مغز در هنگام پرس را نشان مي دهد. يك اختلاف معني داري بين ذرات كاه ساييده شده، كاه پالايش شده و ذرات چوب وجود دارد. ولي فشار بخار داخلي تا حدودي براي كاه پالايش شده و ذرات چوب مشابه است ولي فشار بخار داخلي براي كاه ساييده شده دو برابر بالاتر است. اختلاف در فشار بخار احتمالا به نفوذ پذيري مربوط مي شود. طبق نمودار، تخته كاه ساييده شده داراي نفوذ پذيري كمتري است، بخار توليد شده داخلي تخته سخت تر خارج مي شود بنابراين منجر به فشار بيشتري مي شود. فشار بخار مغزي بالا سبب باز شدن تخته(لايه لايه شدن) بعد از باز شدن پرس مي شود. بنابراين دوره كم بخاري يا كم فشاري بايد طولاني شود.

 دانسيته پروفيل عمودي:

 درتصوير7 انواع دانسيته هاي پروفيل عمودي براي تخته كاه پالايش شده كه خيلي نزديك به تخته خرده چوب مي باشند نشان داده شده است، به طوري كه اختلاف زيادي در فشردگي تخته ها مي باشد. اين به اين معني است كه فشردگي تخته، فاكتور كنترل كننده دانسيته تخته نيست. جدول 3 دانسيته سطح و مغز پروفيل عمودي سه نوع تخته را نشان مي دهد. مجدداً اختلاف دانسيته ها براي تخته كاه پالايش شده و تخته خرده چوب بسيار مشابه مي باشد ولي اختلاف دانسيته سطح و مغز در تخته كاه ساييده شده خيلي زياد بود، به طوري  كه حداكثر دانسيته در سطح براي آن و كمترين دانسيته در مغز نيز براي اين تخته بود. پايين بودن دانسيته مغزي مي تواند به علت مشكل در توانايي چسبندگي داخلي باشد. بر طبق نظريه daietal2000، اختلاف دانسيته زياد در تخته كاه ساييده شده مربوط به نفوذ پذيري اندك تخته مي باشد.

تكنيك هاي پرس:

 توسعه مناسب برنامه زماني پرس براي تخته كاه حداقل به دو فاكتور وابسته مي باشد. ابتدا ذرات كاه خيلي تراكم پذير هستند، بنابراين به فشار كمتري براي بسته شدن پرس نياز دارد. ثانيا ذرات كاه ساييده شده نفوذ پذيري كمتري از ذرات چوب و كاه پالايش شده دارد . بنابراين ميزان بسته شدن پرس نسبت به دو مورد ديگر بايد آهسته تر باشد تا از دانسيته مغزي اندك جلوگيري شود. همچنين براي جلوگيري از باز شدن تخته به دليل فشار بخار مغزي زياد ، دوره باز شدن پرس بايد طولاني تر شود .

در پايان مقايسه ذرات چوب و ذرات كاه منحصراً در اشكال هندسي و ابعاد آنها انجام شد. ذرات كاه ساييده شده ويژگي هايي شبيه تراشه دارد و شامل مقدار كمي گرد و غبار است. دانسيته ظاهري تخته با ذرات كاه كمتر است . اين امر همراه با سطوح چسبناك آنها ممكن است در كنترل و نگهداري بدون عيب ذرات براي توليد تخته كاه مشكل آفرين شود . با توجه به اينكه ذرات كاه خيلي تراكم پذير هستند، بنابراين احتياج به فشار صفحه پرس كمتري هنگام بسته شدن پرس دارند. نفوذپذيري تخته با ذرات كاه ساييده شده به طور معني داري كمتر از تخته با ذرات چوب و ذرات كاه پالايش شده مي باشد . در مقايسه با ذرات چوب و ذرات كاه پالايش شده، تخته كاه ساييده شده نفوذپذيري كمتر و ثانيا فشار بخار بيشتر و بيشترين درجه حرارت مغزي و بيشترين اختلاف دانسيته بين سطح و لايه هاي مغزي را دارا مي باشند. پيشنهاد شده كه براي پيشرفت برنامه پرس تخته كاه ، زمان بسته شدن پرس، آهسته تر و زمان باز شدن آن طولاني تر باشد . بايد به اين نكته توجه كرد كه تخته ها به وسيله چسب UF متصل شوند زيرا استفاده از چسب هاي ديگر ممكن است منجر به نتايج متفاوتي شود.

 

+ نوشته شده در  دوشنبه 1388/05/26ساعت 21:13  توسط روح ا...سدنی  | 

تاثيرات دما ورطوبت بر خواص كاغذ

اهميت:

كشور ما از نظر اسناد بايگاني وكتابهاي خطي صاحب ميراث چشمگيري است اما متاسفانه هنوز ما فاقدزير ساخت لازم براي حفظ اين مواريث هستيم .از انجا كه مواد ومصالحي كه در تهيه كاغذ به كار مي رود در گذرايام آسيب پذير و شكننده مي شود ومي تواند مورد هجوم انواع واقسام آفات وصدمات طبيعي قرار گيرد به همين جهت لازم است براي مراقبت ازآنها به آگاهيهاي فني وعلمي دست يافته وعواملي كه بر روي كاغذ تاثير مي گذارد را بشناسيم.لزا در اين تحقيق به دوعامل مهم دما ورطوبت كه تاثيرات قابل توجهي مي گذارند پرداخته ام.

مقدمه :

دما ورطوبت از عوامل بسيار مهمي هستندكه هرگاه از مرزهاي معيني فرا تر روند مي توانند خساراتي غير قابل جبران به مواريث مكتوب وارد سازند .كاغذ كه اصولا از الياف سلولزي تشكيل شده؛ عنصري بسيار جاذب رطوبت است .بنابراين خاصه هاي فيزيكي و شيميايي آن به ميزان رطوبت موجود در اتمسفر بستگي دارد .(2)

تاثير بسياري از عوامل محيطي بر روي كاغذ بلافاصله مشخص نميشود؛بلكه تاثيراين عوامل در در طبيعت طولاني مدت است.به عبارت ديگر ؛اين عوامل بر روي دوام يا خواص وابسته به زمان كاغذ تاثير گذارند .اين مسئله مورد توجه صاحبان كتابخانه هاوديگراني كه به حفظ كتب چاپ شده واسناد ومدارك با ارزش علاقه مندند مي باشد.(2)

معيار:

شرايط دماورطوبت نسبي كه عموما براي نگهداري ازكتابها توصيه مي شود عبارت است از 18درجه سانتي گراد و50 تا55در صد رطوبت نسبي در سالن مطالعه اين پارا مترها از سوي فدراسيون بين المللي انجمنهاي كتابخانه ها ((IFLA نيزتوصيه شده است .(1)

تاثيردما ورطوبت برخواص كاغذ:

در زمينه حفظ ونگهداري ازاشياء؛نظارت بر رطوبت نسبي مساله اي بنيادي است ؛زيرا چگونگي تبادل رطوبت ميان اشياءوهواي محيط راتعيين ميكند.

كاغذماده اي است بسيار جاذب الرطوبه؛اگر ميزان رطوبت هوا افزايش يابد به راحتي بخارآب راجذب مي كندامااگركم شود؛كاغذ به ازاد كردن بخارآب متمايل مي شود.كاغذوديگر مواد آلي نظيرچوب با ميزان رطوبت هوااز خود واكنش نشان ميدهند؛به طوري كه رطوبتي كه در خود دارند متعادل با ميزان بخارآب موجوددرهواي محيط اطراف آنها ست.

بر گزاري نمايشگاههادر درجه حرارت بالا-حتي براي مدتي كوتاه باعث زرد شدن وشكنند گي كاغذمي شود؛ اما حرارت پايين؛كهنه شدن كاغذ را به تاخير مي اندازد.تاثير دما بويژه هنگامي زيانبار مي شود كه همراه با رطوبت باشد.رطوبت رانمي توان مستقل ازدماي هوا مورد توجه قرار داد وتغيير همزمان اين دو پارا متربمراتب خطرناكتر ازسطح بالا يا ناكافي يكي از اين دو عامل است.(1)

صدمات فيزيكي:

ازآنجا كه كاغذ و تيماج از مواد ومصالح جاذب رطوبت هستند پس از جذب رطوبت متورم مي شوند وبه هنگام آزاد كردن ان جمع مي شوند .كاغذ در رطوبت زياد شكل خود را از دست مي دهد ونرم مي شود ؛همان گونه كه رطوبت زياد زيانباراست خشكي زياد نيز به كاغذ صدمه مي زند .كاغذ نياز به محيطي با رطوبت 50%دارد تا حالت انعطاف ولطافت خود را حفظ كند .كمبود رطوبت؛از دست دادن آب ساختارهاي كاغذرا به دنبال مي اورد وكاغذ را شكننده وكم استقامت مي سازد؛ چسب به كار رفته در كاغذ خشك وشكننده مي شود .رطوبت نسبي پايين نيز تيماج را خشك وسخت مي كند ومقا ومت مكانيكي جلد {كتب }را كاهش مي دهد .(1)

صدمات شيميايي:

گرماي توام با رطوبت؛هيدروليز اسيدي مولكولهاي سلولز وكولاژن را سرعت مي بخشد؛كاغذ شكننده مي شود ومقاومت مكانيكي خود را از دست مي دهد؛در واقع حرارت همه مكانيسم هاي اصمحلال سلولز را سرعت مي بخشد :حرارت پايين سرعت فرو پاشي را كم مي كند .مثلاً كاغذ ي كه در معرض نور قرار گرفته؛اگر در محيطي با حرارت پايين قرار داشته با شد كمتر زرد مي شود واگر كتب ولوازم التحرير را مي شد منجمد كرد؛حيات طولاني تري مي يافتند.پاركر به كتابي اشاره كرده كه كاپيتن اسكات در سال 1911در قطب جنوب جا گذا شته ودر سال 1956؛ سرو يويان فوش آن را در وضعيتي كاملاً سالم باز يافته است .(1)

صدمات فتوشيميايي:

بيشتر موادي كه در تركيب كاغذهاي جديد به كار مي روند ؛ قادرند نورهاي مرئي ورفرابنفش را جذب كنند واكنشهاي فتو شيمياييدر نهايت ؛ نابودي رنگ وتخريب كاغذ را موجب خواهند شد.هر يك از قطعات كاغذ در تماس با حرارت ورطوبت ممكن است اكسيده وهيدروليز شود در اين هنگام كاغذ بسيار شكننده مي شود ورنگ ان به زردي مي گرايد .

لونر«Launer»وويلسون «Wilson»ثابت كرده اند نوري كه به كاغذ صدمه مي زند تشكيل شده از طول موجهاي ميان 330و440نانو متر .گرچه اشعه فرا بنفش كاغذ را اكسيده مي كند؛اما مستقيماًروي مولكول هاي سلولز تاثير نمي گذارد؛بلعكس نور فرا بنفش نخست روي ديگر مواد متشكله و نا خالصي هاي كاغذ(ليگنين، موادي كه از اضمحلال رنگ ها حاصل مي شوند،عوامل چسبنده)كه بهتر نور را جذب ميكنند،عمل ميكند.

بنابراين در آغاز اين نا خالصي ها براي سلولز نوعي چتر حمايت در مقابل نور هستند،اما بعد حاصل اين واكنش به سلولز حمله مي برد،زنجيره هاي مولكولي را در هم مي شكند وكاغذ را تضعيف مي كند.(1)

صدمات بيولوژيك:

درجه رطوبت نسبي و حرارت محيط نقشي برتر در چرخه حياتي قارچها وباكتريهاي موجود در كتابها ويا در اتمسفر،ايفا مي كنند .بهترين شرايط حرارتي ورطوبتي براي رشد آنها عبارت است از:حرارتي ميان 22تا 25درجه سانتي گراد ورطوبت نسبي بالاتر از 65%رطوبت خيلي زياد كاغذ را ضعيف مي كند وبه رشد وگسترش ميكروارگانيسم كه از سلولز،چسب كاغذ ويا جلد كتاب ومواد افزوده به چرم،تغذيه مي كند،دامن مي زند .(1)

دوام در حالت تاه خوردگي:

«دوام در حالت تاه خوردگي »به شدت تحت تاثير رطوبت ا ست وبا رطوبت نسبي 65%تا 75%افزايش شديدي يافته وپس ازآن با افزايش رطوبت كاهش مي يابد .

به طور كلي مي توان گفت كه وقتي كاغذ آب خود را كاملاً از دست مي دهد حداكثر تردي وشكنندگي را خواهد داشت.در نتيجه در تمام عملييات ساخت كه بر روي كاغذ انجام مي گيرد،از نزديك شدن به شرايط خشك شدگي مغزي اجتنابمي شود.(2)

ثبات ابعادي :

ثبات ابعادي يك خاصيت مهم براي انواع فراواني از كاغذ ها از جمله كاغذهاي نقشه كشي،كاغذ الگو،كاغذ ديواري،كاغذ نواري،كارتهاي برگه اي وكاغذ پايه عكاسي مي باشد.(2)

اثرات مختلف رطوبت بر شكل وابعاد كاغذ :

ضخامت :ضخامت كاغذ شديداً تحت تاثير مقدار رطوبت ا ست چرا كه هم كشيدگي وواكشيدگي جانبي الياف سازنده كاغذ، مستقيماً به شكل تغييرات ضخامتي نمود پيدا مي كنند.در كاغذ هايي كه براي كاركرد مصرف نهايي وجود پايداري ابعادي مهم ا ست،مقدار رطوبت مي تواند حياتي باشد.

تابيدگي : مشكل ديگري كه در ارتباط با پايداري ابعادي ايجاد مي شود تابيدگي ا ست،تابيدگي بعلت انبساط وانقباض نا برابر دو سطح ورقهدر هنگام جذب يا دفع آب بوجود مي ايد.

تابيدگي رطوبتي ـتابيدگي رطوبتي زماني ايجاد مي شود كه كاغذ بايد با شرايط جديد به تعادل رطوبتي برسد ودر دو طرف كاغذ بطور مجزا به تعادل رطوبتي رسيده،باعث ايجاد انبساط يا انقباض متفاوتي مي شوند

اين مساله ممكن ا ست ناشي از دو پهلويي،پرداخت سطحي نا يكسان يا جذب نا يكسان اهار تغاري توسط دو طرف ورقه باشد. كاغذ ي كه تنها يك سمت ان پوشش دارد مثال مناسبي از كاغذي ا ست كه گرايش دو طرف ان نسبت به آب بسيار متفاوت مي شود.كاغذ يك رويه پوششدار وقتي در معرض رطوبت هاي نسبي بالا قرار مي گيرد بعلت اينكه رويه پوششدار نسبتاً نفوذ ناپذير ا ست وابعادش ثابت باقي مي ماند وبه سمت رويه پوششدار تاب برمي دارد اگر تنش هاي ايجاد شده در دو رويه ورقه در حين خشك شدن متفاوت باشد وقتي ورقه در معرض رطوبت هاي نسبي بالا قرار مي گيرد انبساط دو رويه آن متفاوت خواهد بود وباعث ايجاد تابيدگي رطوبتي مي گردد.تنش هاي نايكسان خشك شدن ناشي از سرعتهاي متفاوت خشك شدن دو رويه ورقه ا ست.عموماً مشكلات تابيدگي رطوبتي به خوبي قابل فهم نيست مي تواند منشاءمعضلات فراواني براي سازندگان وتبديل كنندگان كاغذ باشد.

چين خوردگي: تغييرات ناگهاني در رطوبت نسبي ممكن ا ست فشارهايي را در صفحات كاغذ ايجاد نمايد بطوريكه كاغذ هاي نامبرده سعي در تعديل سريع شرايطتغيير يافته از خود ارائه مي دهند ودر نتيجه چين خوردگي در كاغذ پديدار ميگردد.اگر كاغذ هاي چين خورده حاصل،به داخل شكاف بين دو غلتك هدايت شوند،كاغذ هاي تاه خورده «چروك»ويا كاغذ برش دار ايجاد مي گردند.

لبه هاي مواج: لبه هاي كاغذهاي كه به شكل پايلهايي دسته بندي مي شوند،بويژه در طي ماههاي تابستان كه رطوبت نسبي در انبارهاواتاقهاي پرس بالاست،مواج ميگردند،در جريان افزايش رطوبت نسبي،لبه هاي صفحه كاغذ،رطوبت جذب مي كنند،در حاليكه ساير بخشهاي كاغذ بدون تغيير باقي مي مانند.بنابراين لبه ها افزايش طولي را از خود نشان ميدهند اما به واسطه پيكرهٌ كل كاغذ قادر به انبساط يك پارچهٌ كاغذ نمي باشند بنابراين كشش موضعي ايجاد شده موجب شكل گيري لبه هاي مواج مي گردد.

لبه هاي سفت ومحكم: ميزان طوبت علاوه بر ارتباطش با خواص مكانيكي وويژگيهاي ابعادي،ويژگيهاي متفاوتي مانند مقاومت به جذب ونفوذ پذيري هوا ورطوبت را تحت تاثير قرار مي دهد.

رطوبت اضافي،براقيت وصافي كاغذ چاپ را كاهش مي دهد.همچنين ميزان رطوبت،جذب جوهر چاپ،بر گيري اندود در سطح كاغذ،چسب پذيري،خشك كردن واهار دهي تغاري را تحت تاثير قرار مي دهد .

ماندگاري كاغذ : دماهاي خيلي بالا را بنايد در خشك كردن كاغذ اعمال نمودزيرا اين دماها با فرايند حرارتي،الياف سلولزي را تخريب وتجزيه كرده ودر نهايت مقاومت هاي پايين تري را در كاغذ ايجاد مي كنند.

بطور خلاصه مواد خام وشرايط ساخت در ساخت كاغذ هايي داراي دوره عمر طولاني فاكتورهايي مهم تلقي مي گردند.(2)

عوامل محيطي موثر بر ماندگاري كاغذ: اين واقعيت كه افزايش دما كهنه شدگي كاغذ را تسريع مي كند بر پايه نتايج حاصل از ازمونهايي تحت عنوان كهنه شدگي كاغذ مي باشد كه براي پيش بيني ويژگيها ومشخصه هاي كهنه شدگي تعبيه گرديده ا ست.آزمايشات نشان مي دهند كه در دماي120درجه سانتي گراد نا پايداري حرارتي سلولز اغاز مي شود.در اين دما،سلولز شروع به تجزيه مي كند وتبديل به مولكولهاي كوچكتر وفرار وسبك مي شود.منطقي ا ست اين طور تصور كنيم كه اين فرايند در دماهاي پايين تر به طور مشابهي،تا حدي كند تر، حادث مي گردد.علاوه براين بديهي ا ست كه نور خورشيد سلولز را تخريب وتجزيه مي كند.رطوبت واكسيژن در نوعي از تخريب سلولز كه به نظر مي رسد طي ان سلولز اكسيد وتبديل به اجزاءا سيدي مي كرددنقش دارند ودر اين فرايند سلولز تغيير يافته خودش،به شكسته شدن بيشتر مولكولهاي ديگر سلولز كمك مي كند.همچنين مشخص شده ا ست كه بخش ماوراءبنفش نور خورشيد نيز در اين امر موثرا ست مشخص شده ا ست كه مقادير بالاي رطوبتي،سرعت تخريب كاغذ را افزايش مي دهد.از انجايكهميزان رطوبت پايين،كاغذهاي شكننده تري را حاصل مي كند، د ستيابي به مقادير رطوبتي متوسط 5-6% مطلوب مي باشد.همچنين نگهداري كاغذ در رطوبت نسبي ثابت به منظور ممانعت از تكرار تغييرات ابعادي نيز مورد نظر مي باشد.(2)

نور:

نوربا شكستن اتصالات بين اتمهاي «پوليمر»ساختار پوليمر را فرومي پاشد.سپس قطعات كاغذ ا كسيده ممكن ا ست هيدروليزشوند در اين هنگام كاغذ ضعيف وشكننده مي شود.

به عقيدهُ فلر«Feller»وهون «Hon»نور فرا بنفش با طول موجي پايين تر از 385ميلي متر روي كاغذهاييكه با خمير مكانيكي ساخته شده اند،تاثيري زرد كننده بر جاي مي گذارند،حال انكه نور مرئي آن را سفيد مي كند.تصئر مي شئد كه سفيد شدن كاغذ به دليل تاثير نور مرئي بر گروههاي «آلدئيد»موجود در خميري ا ست كه از چوب به دست مي ايد.بعكس دليل زرد شدن كاغذ،اكسيدا سيون گروه«فنوليك»چوب ا ست به محض آنكه كاغذ در معرض نور قرار گرفت،حتي اگر بعداً در تاريكي نگهداري شود،شروعمي كند به فاسد شدن.بديهي ا ست در تاريكي سرعت تخريب،كمتر از هنگامي ا ست كه همچنان در معرض نور باشد،اما شديدتر از هنگامي ا ست كه هرگز در معرض نور قرار نگرفته باشد.در اين هنگام،كاغذ در مقابل ديگرا شكال تخريب صدمه پذيرتر مي شود.سلولز كه ا كسيد شده باشد در تاريكي با سرعت بيشتري بي رنگ مي شود.بيرنگ شدن كاغذ تحت تاثير عواملي نظير:حرارت،وجود ا كسيژن يا بخارآب ونيز تركيب كاغذ مي باشد.

به عقيدهُ لونر«Launer»و ويلسون«Wilson»،بيرنگ شدن كاغذ،نتيجه تاثيرتواُ مان درجه حرارت ونور محيط ا ست.آنها ثابت كرده اند كاغذ هنگامي زرد مي شودكه در مقابل نور وحرارت قرارگيرد،اما اگر آن را در حرارت پايين نگهداري كنند،سفيد مي شود.كاغذي كه به دليل حرارت ديدن زرد شده ا ست اگر در معرض نور قرارگيرد،سفيد مي شود.كاغذهايي كه از پارچه هاي مستعمل ساخته مي شوند،ممكن ا ست در حرارت معمولي به جاي آنكه زرد شوند، سفيد شوند،كاغذ هايي كه از خمير هاي شيميايي ساخته شده اند،نيز در مقابل نورحساسيت كمتري دارند.كاغذ روزنامه از نور صدمه بيشتري مي بيند.(1)

نتيجه:

در زمينهُ حفظ ونگهداري از ا شياء،نظارت بررطوبت نسبي مساله اي بنيادي ا ست از آنجا كه كاغذ ماده اي بسيار جاذب الرطوبه ا ست بايد در كتاب خانه ها وبايگاني ها دما ورطوبت مطلوب را براي نگهداري اسناد وكتابها فراهم كنندوهمچنين در سالنهاي برگذاري نمايشگاههاي كتاب بايد به درجه حرارت توجه كردچرا كه درجه حرارت بالا حتي براي مدتي كوتاه باعث زرد شدن وشكنندگي كاغذ مي شود،اما حرارت پايين كهنه شدن كاغذ را به تاخير مي اندازد.دما ورطوبت مطلوب براي نگهداري كاغذهاعبارت ا ست از دماي 18درجه سانتي گراد ورطوبت 50تا55در صد رطوبت نسبي كه با رعايت نكات حفاظتي وفني در ساخت نگهداري كاغذ مي توان از ا سناد ونوشته هابراي سالهاي سال نگهداري كرد وهمچنين كاغذ هايي بادوام

+ نوشته شده در  دوشنبه 1388/05/26ساعت 21:11  توسط روح ا...سدنی  | 

چوب درختان زيبا

. آبنوس : اين چوب بدون نقش است . رويشگاه اين چوب سواحل گينه در افريقا از گاتا تا گابون است . چوب درون اين چوب سياه يک دست است .

۲. فوفل : اين چوب به رنگ قهو‌ه‌اى سير اخرايى است و خطوط موج‌دار تيره‌تر از رنگ زمينه دارد . رويشگاه آن مناطق گرم آسيا مثل هندوستان و پاکستان و جزاير سند و جاوه است .

۳. گردو : رنگ اين چوب از کرم مايل به قهوه‌اى تا قهوه‌اى خام بارگه‌هاى تيره و نامنظم موجدار است . محل رويش گردو در ارتفاعات ميان‌بند جنگلى شمال از آستارا تا گلى‌داغى و در غالب مناطق استپى است .

۴. کُنار : رنگ اين چوب قهوهاى با زمينهٔ گل اخرا است و نقش آن پر گره و خطوط موجدار است . محل رويش آن در استانهاى ساحلى جنوب ايران بهخصوص در راه سيرجان به بندرعباس است .
۵. کيکم : رنگ اين چوب زمينه کرم رنگ با خطوط و نقش‌هاى شکلاتى يا قهوه‌اى سوخته است و نقش آن جوش‌دار و موج‌دار است . محل رويش اين چوب جنگل‌هاى باختر و جنوب ايران است .

۶. آکاژو : رنگ اين چوب قرمز مايل به بنفش تيره و نقش آن خطوط نوارى پررنگ‌تر از زمينه است . محل رويش آن نيز غرب آفريقا از ليبريا، کامرون و کنگوتا، اوگاندا مى‌باشد .

۷. ساج : رنگ اين چوب قهوه‌اى با زمينهٔ سبز و نقش آن رگه‌هاى زرد يا قرمز نوارى است . رويشگاه اين چوب، جنوب آسيا از هندوستان تا هند و چين و جاوه است .

۸. سرخدار : رنگ اين چوب از کرم تا قهوه‌اى قرمز (با زمينهٔ رنگ آهن) و نقش آن موج‌دار با خطوط کمى پررنگ‌تر است . اين چوب در جامعهٔ راست‌شان به‌طور پراکنده ديده شده است و گاهى به‌صورت جنگل‌هاى خالص وجود دارد .

۹. بقم : رنگ اين چوب قرمز زنگ آهن و نقش آن خطوط موج‌دار کم‌رنگ‌تر از زمينه و گروه‌هاى متوسطى که در اثر تلاقى خطوط به‌وجود مى‌آيد ، مى‌باشد . محل رويش آن آسياى جنوبى است و از هندوستان به ايران وارد مى‌شود. درخت آن در امريکاى مرکزى و شمال امريکاى جنوبى نيز کاشته شده است.

۱۰. عناب : رنگ اين چوب قهوه‌اى با زمينهٔ گِل اخراى پخته زرد است و چوب کم نقشى است . رويشگاه اين چوب به‌طور پراکنده در خراسان است اما نوع بزرگ‌تر آن در بين راه بيرجند و تربت حيدريه نيز وجود دارد.

۱۱. سنجد : رنگ چوب درون قهوه‌‌اى مايل به قرمز و چوب برون زرد کم ‌رنگ است . اين چوب خطوط موج‌‌دار کم‌رنگ و پررنگ‌تر از زمينه همراه با جوش‌هاى فراوان دارد و در کليهٔ مناطق استپى ايران کاشته مى‌شود .

۱۲. زيتون : رنگ اين چوب کرم با زمينهٔ قهوه‌اى است و رگه‌هاى نامنظم و موج‌دار و فراوان به‌رنگ قهوه‌اى تيره دارد . رويشگاه اين چوب کرانهٔ مديترانه، شمال افريقا و جنوب اروپا است . در منطقهٔ رودبار و منجيل ايران نيز به‌طور فراوان کاشته مى‌شود . گونه‌هاى وحشى آن بين قزوين و گيلان و نواحى جيرفت و جبال بارز وجود دارد . در اطراف گرگان تا مازندران ديده شده است .

۱۳. بادام : رنگ اين چوب در بيرون کرم مايل به زرد، درون کرم مايل به شکلاتى است . و داراى خطوط موازى و باريک تيره‌تر از متن است . در کليهٔ مناطق استپى و کوهپايه‌اي، آذربايجان، خراسان، اطراف اصفهان، شيراز و کردستان کاشته مى‌شود .

۱۴. اقاقيا : رنگ اين چوب کرم با زمينهٔ شکلاتى است و نقش کم و بيش نوارى دارد . از درختان آمريکاى شمالى است و به علت سازش با خشکى کشت آن در مناطق استپى ايران متداول شده است .

۱۵. ملچ : رنگ چوب برون سفيد مايل به خاکسترى و چوب درون ترکيبى از خطوط قهوه‌اي، زرد پررنگ تا قرمز کم‌رنگ است و داراى خطوط نامنظم قهوه‌اى شکلاتى مى‌باشد . اين گونه جزء درختان جنگلى شمال ايران است و مى‌توان در بيشتر مناطق استپى ايران با آبيارى کاشت .

۱۶. خرمالو : رنگ اين چوب در درون خاکسترى کبود و چوب برون کرم روشن اخرايى است . اين گونه جزء درختان جنگلى شمال محسوب مى‌شود و رويشگاه آن کرانه‌هاى درياى خزر از جنگل‌هاى آستارا تا جنگل‌هاى گرگان است .

۱۷. زرشک: رنگ اين چوب زرد پررنگ با انعکاس صدفى است و نقش آن خطوط موج‌دار خودرنگ صدفي . اين گونه در دامنه‌هاى شمالى و جنوبى البرز و در ارتفاعات ۱۷۰۰-۲۳۰۰ متر و در حاشيهٔ رودخانه‌ها است .

۱۸. شمشاد : رنگ اين چوب زرد يا زمينهٔ رنگ آهن است و بدون نقش مى‌باشد . و در جنگل‌هاى جنوب اروپا، شمال افريقا، آسياى غربى مى‌رويد . در ايران منحصراً در ارتفاعات پائين جنگل‌هاى شمال از آستارا تا گرگان ديده شده است.

۱۹. نارنج : رنگ اين چوب زرد ليمويى و بدون نقش است. اين گونه در شمال و جنوب ايران کاشته مى‌شود . سواحل درياى خزر ، استان فارس و بلوچستان محل رويش اين درخت است .

۲۰. توت سفيد : رنگ چوب برون سفيد و درون زرد طلايى است. اين درخت در اصل در چين و آسياى شرقى بوده است . اما در ايران و بسيارى از مناطق معتدلهٔ دنيا کاشته مى‌شود . در ايران در مناطق مرطوب جنگلى شمال و همچنين در مناطق استپى نيز کاشته مى‌شود .

۲۱. افرا (پلث) : رنگ اين چوب سفيد شيرى و بدون نقش است . اين گونه جزء درختان جنگلى شمال ايران محسوب مى‌شود و از طوالش تا جنگل‌هاى گلى داغى و گلستان مى‌توان يافت .

۲۲. گلابي : رنگ اين چوب قرمز روشن (صورتي) با زمينهٔ قهوهاى و بدون نقش و گاهى منقوش است . اين درخت از آستارا تا گرگان مىرويد و در کردستان و لرستان نيز گونههاى مختلف آن وجود دارد .
۲۳. ممرز : رنگ اين چوب سفيد مايل به خاکسترى و نقش آن رگه هاى بنفش کمرنگ است . اين درخت از آستارا و ارسباران تا گلى داغلى در جنگلهاى ايزده و نور و زرينگل مازندران می رويد.
۲۴. چنار : رنگ اين چوب خاکسترى مايل به صورتى و طرحهاى شبيه نقطهٔ قرمز رنگ دارد و در بستر رودخانه ها و مناطق استپى می رويد .

+ نوشته شده در  دوشنبه 1388/05/26ساعت 21:9  توسط روح ا...سدنی  | 

صنعت فورميكا

 

فورميكا ورقه‌اي است متشكل از كاغذ‌هاي كرافت بعلاوه‌ يك ورقه كاغذ دكوركه تحت تأثير عمل آغشته‌سازي به چسب ، خشك كردن و پرس به هم چسبانده شده اند. ورقه حاصله ممكن است در ضخامت‌هاي mm 5/2 ـ 1 و يا بيشتر باشد. كاغذ دكور رويه در نقش‌ها و رنگ‌هاي زيبا جذابيت خاصي را به اين محصول مي‌دهد.

ورقه‌هاي فورميكا در صنعت خودرو‌سازي ، تجهيزات مدارس ، ادارات ، منازل و… كاربرد دارد.

مراحل توليد خط فورميكا

1.       مراحل آغشته‌كني

2.       مرحله كاغذ چيني

3.       مرحله پرس

4.       مرحله كناربُري

5.       سنباده‌زني

6.       پرس فورميكا روي اوراق فشرده چوبي

الف ـ خط آغشته‌كني دكوراتيو و كرافت فلوتينگ و لاينر :

در خط آغشته‌كني ، آغشته‌سازي كاغذهاي دكوراتيو و كرافت به مواد چسبي صورت مي‌گيرد. كاغذهاي دكوراتيو در انواع رنگ‌ها و نقش‌هاي الوان و در گراماژهاي مختلف ، توسط رزين ملامين آغشته مي‌شود.براي آغشته‌سازي كاغذ كرافت از رزين فنوليك استفاده مي‌شود. كاغذهاي دكور از كشورهاي خارجي و كاغذ كرافت فلوتينگ از صنايع چوب مازندران و كاغذ كرافت لاينر از چوكاي تالش تأمين مي‌شود. در موقع مصرف رزين فنوليك ، براي افزايش خاصيت جذب ، آن را توسط متانول رقيق مي‌كنند. ابتداي رول كاغذي توسط درنفر از بين غلطك‌هاي در حال چرخش عبور داده مي‌شود. از دستگاه رول گردان تا تونل خشك‌كني مجموعاً تعداد 15 غلطك براي هدايت كاغذ مستقر هستند . غلطك‌ها كاغذ را از تشك حاوي مايع چسب عبور مي‌دهند. البته كاغذ به طور كامل در داخل تشك غوطه‌ور مي‌شود. در مورد سرعت چرخش غلطك‌ها ذكز اين نكته ضروري است كه كليه آن‌ها توسط يك الكتروموتور و با سرعت يكسان حركت مي‌نمايند ، زيرا ناهماهنگي در سرعت باعث پارگي كاغذ خواهد شد. كاغذ پس از عبور از تشك ، از بين دو غلطك آبگيري عبور نموده و مايع اضافي از آن خارج مي‌شود و به پايين ريزش كرده از طريق كانال مخصوص به تشك باز مي‌گردد. بعد از غلطك‌هاي آبگيري ، دو عدد غلطك ديگر كار تنظيم كاغذ و صاف نگه‌داشتن آن را انجام مي‌دهند. ميزان جذب مايع چسب ، به نوع كاغذ و سرعت عبور كاغذ از داخل مايع و همچنين نوع فرمولاسيون و تركيب شيميايي چسب بستگي دارد . كاغذ بعد از آغشته شدن ، براي تكميل مراحل ياد شده وارد دستگاه خشك‌كن مي‌شود.

ـ خشك‌كن خط آغشتگي

1ـ طول خشك‌كن 12 متر و ارتفاع آن 3 متر مي‌باشد كه جهت خشك كردن كاغذ آغشته شده تا حد مجاز از آن استفاده مي‌شود. سيستم حرارتي آن به صورت فن و كوئل مي‌باشد. تعداد 2 جفت فن و كوئل در بالاي خشك‌كن و 2 جفت ديگر در پايين واقع است. بخار 130‌ـ120. درجه از طريق لوله‌هاي مقاوم به حرارت و دماي بالا به كويل‌ها منتقل مي‌گردد. در كنار هر كويل يك فن دهنده انرژي گرمايي تشعشعي از آن‌ها را به فضاي داخل خشك‌كن هدايت مي‌كند.

2ـ حركت زنجير كاغذ را از درون تونل عبور مي‌دهد.

ـ دستگاه‌هاي جانبي بعد از خشك‌كن

الف ـ فن خنك كننده

ب ـ غلطك‌هاي سرد كننده

ج ـ دستگاه Cutting ( تيغه قطع كننده )

الف ـ فن خنك كننده

كاغذ آغشته شده بعد از خشك شدن و به محض خروج از خشك‌كن توسط غلطك‌هاي نگهدارنده و تنظيم كننده از بالاي يك فن دمنده پر قدرت عبور مي‌كنند . بدين ترتيب كاغذ تا حدي خنك مي‌شود.

ب ـ غلطك‌هاي سرد كننده

در اين قسمت تعداد 4 علطك وجود دارد. 3 تاي آن‌ها هم قطر و بزرگتر و غلطك پاييني قطر كمتري دارد.غلطك‌هاي بزرك تو خالي بوده و آب سرد در داخل آن‌ها جريان دارد كه كاغذ در حين عبور از بين آن‌ها تا حد دماي محيط انرژي حرارتي و گرماي خود را از دست مي‌دهد.

ج ـ دستگاه كاتينگ Cutting

اين دستگاه داراي 2 غلطك انتقال كاغذ و يك تيغه قطع كننده مي‌باشد. كاغذ بعد از مرحله خشك شدن ، توسط غلطك‌هاي اين دستگاه دريافت مي‌شود. در بالاي غلطك و در تماس با آن يك ديسكت فلزي در حال چرخش مي‌باشد. فشار باد به پيستون‌هاي حامل تيغه منتقل شده و در عرض چند دهم ثانيه باعث ضربه زدن تيغه به كاغذ مي‌شود. طول كاغذي كه در هر قطع حاصل مي‌شود cm 250 و عرض آن cm 128 مي‌باشد. براي كاغذهاي دكور طول cm 252 در نظر گرفته مي‌شود.

ب ـ مرحله كـاغـذ چـيـنـي

اين مرحله بعد از آغشته‌سازي كاغذ صورت مي‌گيرد . در قسمت كاغذ چيني تعداد 5 عدد ميز به طور رديفي قرار دارند كه عمليات روي آن‌ها صورت مي‌گيرد‌ .

 

تعريف رليس پي‌پر

ورقه‌هاي نازكي از جنس كاغذ آغشته شده به ماده شيميايي (( رليس اي جنت )) يا عامل جدا كننده هستند كه در مرحله پرس ، مانع از چسبيدن كاغذ‌هاي كرافت به هم مي‌گردند. ابتدا يك ورق كاغذ دكور به صورت برگردان و روي آن كاغذ‌هاي چيده شده قرار مي‌گيرد. بر روي يك دكور برگردان تعداد 8 عدد كاغذ كرافت بعلاوه يك ورق رليس پي‌پر در وسط آن قرار مي‌گيرد و روي اين مجموعه يك ركور رويي واقع شده و در ادامه كار با قرار دادن يك يك دكور برگردان دنبال مي‌شود و تكرار اين ترتيب ياد شده و مراحل آن ، اصطلاحاً به كاغذچيني و دكورچيني معروف است. مجموعه آماده توسط ليفتراك به بخش پرس منتقل مي‌شود.

 

ج ـ مرحله پــرس

در واحد پرس سه قسمت مجزا از هم در عمليات همكاري مي‌كنند :

الف ـ خود دستگاه پرس

ب ـ دستگاه جابجايي صفحات فلزي جهت لايه چيني

ج ـ دستگاه تخليه و بارگيري و رابطه بين دو دستگاه فوق‌الذكر

هنگامي كه دهانه پرس بسته شود ، عمليات شروع مي‌گردد. اين دستگاه با نام SiemPelkamp ساخت آلمان ( آلمان‌غربي سابق ) و داراي 10 طبقه مي‌باشد.

در پرس فورميكاي 1 ميليمتري و 5/2 ميليمتري فاكتورهاي فشار و دما يكسان بوده ، ولي فاكتور زمان متغير است و در 5/2 ميليمتري اندكي بيشتر است. در هر مرحله از پرس تعداد 100 ورق فورميكا 1 يا 5/2 ميليمتري توليد مي‌شود.

د ـ مرحله كناره بري

از آنجايي كه فورميكاي خارج شده از پرس از لحاظ ظاهري داراي كناره‌هاي نامنظم و ريش‌ريش است لذا جهت حذف اين قسمت‌ها و دستيابي به فورميكايي با كناره صاف و منظم ، از دستگاه كناره بري استفاده مي‌شود. در روي اين بخش 2 عدد اره گرد كوچك وجود دارد كه كار برش را انجام مي‌دهند.

و ـ مرحله سنباده‌زني

در اين دستگاه تعداد 4 عدد غلطك فورميكا را از روي سنباده عبور مي‌دهند . غلطك‌هاي طرف كارده فورميكا را دريافت كرده و به غلطك‌هاي طرف كارگير هدايت مي‌نمايد . در اينجا سنباده از پايين قسمت زيرين ، فورميكا را سنباده مي‌كند. دليل اين‌كار اين است كه با ايجاد خراش‌هاي ريز زياد ، باعث افزايش سطح چسب خوري مي‌شود. افزايش سطح چسب خوري باعث چسبيدن مناسب فورميكا روي تخته‌هاي فشرده مي‌گردد. توسط يك پمپ دستي كه بوسيله فشار باد كار مي‌كند سطح رويي فورميكاي زيرين پاك مي‌شود. در غير اين‌صورت و در صورت وجود يك شيئ اضافي روي فورميكا ، در موقع عبور از بين غلطك‌ها باعث ايجاد ضايعات زيادي روي سطح ورقه خواهد شد

هـ ـ خط پرس فورميكا روي سطح اوراق فشرده چوبي

در اين خط ، انواع طرح‌هاي الوان فورميكا بر اساس سفارشات مصرف كنندگان ، در ابعاد و اندازه‌هاي متفاوتي روي سطوح تخته‌چندلايه يا تخته‌خرده‌چوب پرس مي‌شود. تخته‌خرده‌چوب مورد نياز از توليد داخل كارخانه و تخته چند لايه عمدتاً از ايران چوب قزوين و ساير واحد‌هاي توليد تخته‌لايه تأمين مي‌گردد.

مراحل كلي و عمومي خط پرس :

1.       اندازه‌بُري

2.       چسب‌زني

3.       لايه‌چيني

4.       پرس

5.       كناره‌بري ( توسط دستگاه چلسكي )

6.       لبه‌چسباني ( // // ايدم )

 

1ـ انداره‌بري

اندازه بري تخته‌خرده‌چوب و تخته‌چندلايه توسط دستگاه اندازه‌بُر صورت مي‌گيرد.

2ـ چسب‌زني قطعات

دستگاه چسب‌زني از نوع غلطكي بوده و براي آغشته‌سازي سطوح تخته‌ها استفاده مي‌شود. طول دستگاه 5/2 ـ 2 متر و تعداد غلطك‌ها 4 عدد بوده كه قطر آن‌ها در حدود 20 ـ 15 سانتي‌متر مي‌باشد.

3ـ لايه‌چيني

عمليات لايه چيني در روي صفحات فلزي صورت مي‌گيرد كه در يك انتها داراي يك زائده مخصوص جابجايي مي‌باشند . در روي صفحه فلزي بسته به اندازه و ابعاد ، تعدادي فورميكا به‌صورت برگردان و سپس روي آن‌ها قطعات تخته‌چندلايه و باز روي آن يك ورقه فورميكا قرار مي‌گيرد. در سيستم مربوط به لايه‌چيني نئوپان هم ، همين مراحل رعايت مي‌گردد. البته ممكن است طرح و رنگ فورميكاي رويي و زيرين متفاوت يا يكسان باشد. صفحات پس از بارگيري در قفسه مخصوص قرار گرفته و به طرف پرس هدايت مي‌شود.

4ـ مرحله پرس

صفحات بارگيري شده به داخل طبقات پرس هدايت مي‌شود. اين كار به‌واسطه وجود زائده‌هاي انتهاي صفحات و وجود بازوي متحرك ، كِشنده هيدروليكي مستقر از در مجاورت پرس امكان‌پذير است. تعداد طبقات پرس 5 طبقه مي‌باشد و اين دستگاه ساخت كشور ايتاليا است.

فاكتورهاي مؤثر در پرس :

>> پرس فورميكا روي تخته‌چندلايه <<

2kg/cm 400 ـ 240 = ميزان فشار لازم

‌‌c ’ 180 ـ 110 = ميزان دماي لازم

دقيقه 25 = ميزان زمان لازم

>> پرس فورميكا روي تخته‌خرده‌چوب <<

kg/cm 2 200 فشار

c ‘ 100 ـ 90 حرارت

دقيقه 25 ـ 20 زمان

5 ـ مرحله كناره‌بُري

دستگاه كناره‌بر يا چلسكي ، دستگاهي است به‌طول 6 متر داراي يا كانال تغذيه كه در كف كانال نوار نقاله دوّار وجود دارد. قطعه مورد نظر در مسير كانال قرار گرفته و توسط نوار نقاله پيش مي‌رود.

6 ـ مرحله لبه‌چسباني ( دستگاه ايدم )

ايدم دستگاهي است به‌طول 8 متر كه كار چسباندن لبه‌هاي قطعات روكش شده را انجام مي‌دهد. براي اين‌كار از رول‌هاي نواري الوان استفاده مي‌گردد كه رنگ نوار براي هر قطعه با رنگ روكش فورميكايي يكسان است. چسبي كه براي چسب زدن لبه‌هاي قطعات استفاده مي‌گردد هاتـمِلت ( Hotmelt ) يا گرانول حرارتي نام دارد.

+ نوشته شده در  دوشنبه 1388/05/26ساعت 21:8  توسط روح ا...سدنی  | 

نوع جدیدی از کاغذ که به شما اجازه پاره کردن آن را نمی دهد
محققان سوئدی و ژاپنی کاغذی ساخته اند که رشته های سلولز آن بسیار ظریف تر از انواع معمولی کاغذ است. این نانو کاغذها استحکام بسیار بالایی دارد. در ساخت این کاغذها از فیبرهای بسیار نازک سلولزی در ترکیب با آب استفاده شده و محصول بالا در خلا تحت فشار قرار می گیرد تا فیبرها به سختی به یکدیگر بچسبند. محققان امیدوارند که از این کاغذها بتوان در ساخت محصولاتی که نیاز به مقاومت بالایی دارند استفاده گردد.
 
 

Maf Wood

منبع : www.nytimes.com 

+ نوشته شده در  دوشنبه 1388/05/26ساعت 21:3  توسط روح ا...سدنی  | 

ماشين كاغذ

 

تاريخچه كاغذسازي:

صنعت ظريف كاغذ سازي در حدود 100 سال بعد از ميلاد در چين آغاز شد بشر كشف كرد با صاف كردن سوسپانسيون از خمير و چسباندن پوست داخلي ميزان را بدست آمده بود خمير را بدست آمده را بر روي ميز منفذدار پهن مي كردند بصورت نمدي از الياف به دست آيد اين الياف بعد از فشردن و خشك كردن روي آن رسامي يا مي نوشتند.

تا اوايل قرن نوزدهم كاغذ همچنان بصورت دستي ساخته مي شد گرچه لويي رابرت نخستين ماشين پيوسته كاغذسازي در سال 1799 به ثبت رساند اما اين برادران فوردينير بودند كه در سال 1804 نخستين ماشين تجاري كاغذ سازي را ساختند از زمان لويي رابرت و بعد ماشين كاغذ فوردينير به تدريج با رشد صنعت تكامل يافت اجزاي اصلي ماشينهاي كاغذ سازي به شرح ذيل مي باشد. ماشين كاغذ مراغه ساخت كمپاني Voith آلمان در سال 1964 با عرض 2/4 متر مي باشد از جمله كشورهاي صاحب سبك در علم و صنعت كاغذ سازي شركت Voith آلمان، Metso فنلاند، Balkson كانادا و كشورهاي آمريكا سوئد و اتريش و استراليا و غيره ...

1- هد باكس

2-ميز فورد درينير يا واير

3-پرس ها

4-دراير ها

5-سايز پرس

6- IR

7- كلندر

8-ريل درام و اسپول

9-وايندار

شرح اجزاي ماشين كاغذ:

1-هد باكسHead bax (سرجعبه) اين جعبه داراي فشار داخلي الياف بر روي ميز متحرك و يا

شكل دهند ورقه توزيع مي كند.

2-فوردينير يا wire ميز متحرك مي باشد و چسبيده به دهانه اسلايس هد باكس واير اين امكان را به وجود مي آورد خمير بر اثر گرانش و مكش تا حدودي آب از الياف گرفته مي شود.

3-پرس ورقه با عبور از چندين پرس متوالي آب بيشتر از الياف را مي گيرد نمد حاصل متراكمتر      مي شود.

4-بخش درايرها مي باشد با تماس نمد يا چندين استونه خشك كن آب باقيمانده را حذف كرده تماس بين الياف را بيشتر مي شود.

5-بخش IR خشك كن است كه بصورت تونل شكل مي باشد از سيگنمت هاي توري تشكيل شده توسط گاز شهري روشن مي شود گرما توسط پمپ باد به كاغذ دميده مي شود ضمن اشعه ها         ماورا بنفش توليد مي كند بايد فاصله و دو تا تونل بايد 4 سانتي باشد اگر بيشتر از اين باشد اثر چنداني بر روي كاغذ ندارد. 

6-سايز پرس از دو رول تشكيل شده يكي fix roll و ديگري parss roll مي باشد بالاي هر دو رول شاورهاي نشاسته قرار دارد با ولور دستي باز يا بسته مي شود بستگي نوع كاغذ گراماژ دارد.

7-كلندر يا بخش غلتك زني ورقه كاغذي بعد از سپري شدن از سايز پرس و خشك كردن به بين غلتكهاي فلزي پرس مي شود تا مختصات آن كم و سطح آن صاف صيقلي شود.

8- ريل درام كاغذ پر از عبور از كلندر خشك و به رطوبت مورد نظر مي رسد و درصد خشكي 95 و 5

درصد رطوبت شده بر روي اسپول پيچنده شده از چرخه توليد خارج مي شود.

 10- وايندر: كاغذ توليد شده به وايندار انتقال داد به اندازه درخواست مشتري برش داده پس از كنترل كيفيت به بازار عرضه مي شود.

توضيح كاملا از هد با كس

كار هد باكس اين خمير را كه به وسيله پمپ جابه جا شده است را بگيرد و آن را شكل يكنواخت و اعم اندازه در عرض ماشين كاغذ درآورد با سرعتي مناسب وارد ميز كاغذ سازي كند و شكل پذيري و يكنواختي كاغذ حاصل به پخش صحيح و هماهنگ الياف و پركننده ها وابسته است.

1-    توزيع كردن يك سمت مواد در عرض ماشين كاغذ

2-    يك دست كردن غلظت خمير

3-    كم جهت كردن الياف خمير و سرعت حركت خمير

4-    هد باكس آشفتگي را كنترل كرده از قلنبه شدن الياف جلوگيري مي كنند.

5-    خمير خروج از دهانه اسلايس يا و جت پرتاب با زوايه صحيح موارد ايست كه هد باكس از نظر اپراتور ماشين مهم است.

1- تميزي هد باكس 2-سهولت عمل 3- صحت تنظيم پارامترهاي در ماشين هد باكس از جمله PH و سولفات آلومينيوم  4- غلظت خمير و درجه رواني scf بستگي به گراماژ دارد.

براي توضيح يكنواخت سيار در عرض ماشين تا زمان وارد كردن لوله هاي چند دهانه به سيستم بازگرداني مي شود كه توسط ج. ماردن در سال1950حل نشده بود اين دو بخش در همة هدباكس ها مدرن نصب و طراحي مي شود اگر به هر دليل سيستم توزيع مواد پخش كننده خوب عمل نكند در نزديكي خروجي يا دهانه اسلايس يا دهانه جت فشار پيش مي آيد. در هدباكسهاي تحت فشار يا هيدروليكي به 3 عدد استوانه مشبك توخالي به نام ركسي فاير است.

 

 

كه اين استوانه ها بنام يكسو كننده گفته مي شود تا بي نظمي ها و آشفتگي ها و از تجمع الياف جلوگيري كنند مشخصات مهم طراحي و عملياتي استوانه مشبك يا ركسي فاير قطر سوراخها، مجمع سوراخها، ضخامت ديواره، جهت چرخش، سرعت چرخش معمولاً قطر سوراخها از دو يا چهار سانتي متر متغير است در ضمن اين استوانه هاي ركسي فايرها با سرعت 6 تا 15 متر بر دقيقه مي چرخد و با نيرويي هيدروليكي كار مي كند معمولاً در داخل هدباكس از سه ركسي فاير يا پنچ تايي استفاده   

مي شود در ماشين كاغذ مراغه از سه استوانه اي طراحي شده است.

 دهانه اسلايس يا دهانه جت پرتاپ خمير

دريچه هدباكس يك دهانه يا روزنه كاملاً دقيق تنظيم است تا بوسيلة، آن سرعت جريان، شكل وضع هندسي، ابعاد دريچه، مواد خروجي در بالاي هدباكسهاي تحت فشار 54 عدد ولو دستي يا بصورت اتوماتيك براي تنظيم دهانه اسلايس بكار مي رود اگر سيستم بصورت كامپيوتري باشد مقدار تنظيم دهانه و تنظيم گراماژ ميلي متري قابل تغيير است در كارخانه هاي مدرن پيشرفته كه ماشين ها با سرعت بالاي 1200 متر بر دقيقه كار مي كنند بعد از كلندر يك اسكنر كه توسط راديواكتيو كار     مي كند تمام عيبها و ايرادها كه احتمال دارد بر كاغذ اعمال شود تشخيص داده به كاغذ رنگ پاشي كرده و توسط فرمان الكترونيكي به هدباكس خمير را قطع كرده تا اصلاحات ضروري رفع اشكال شود و دوباره عمل توليد كاغذ از سر بگيرد.

 مهمترين عمليات در هدباكس در PH، سولفات آلومنيوم يا آلوم، رزين، بستگي به فرآيند دارد غلظت يا كانس، دماي مواد، نسبت سرعت فوران به سرعت واير دارد معمولاً غلظت را به حداقل مي رسانند تا شكل گيري به خوبي حاصل شود و ظرفيت زهكشي و آبگيري واير و ماندگاري هماهنگ باشد.

 غلظت و دما دو متغير مربوط به يكديگر است و كم و زياد كردن دهانه جت كانس بر هم مي خورد اصطلاحاً اگر سرعت فوران خمير از هدباكس كمتر از سرعت واير باشد ورقة كند شده مي گويند اگر سرعت زياد باشد ورقه شتاب يافته است.

توضيح واير:

خمير تشكيل دهنده ورقه يك كمربند بافت ظريف و توري مانند تا اواخر 1960 فقط از توري ها فلزي برونز فسفردار استفاده مي شود. امروزه از پارچه پلي استر يا تكي رشته اي بوده بصورت يكپارچه است منفذدار بودن اين پارچه آب گيري از ورقه را بدون خروج الياف ممكن مي سازد چون دوام آنها

بيشتر است.

نكته: مش: تعداد سوراخها يا منفذهاي ريز كه در طول و عرض واير در اينچ مربع يا سانتي متر مربع مي باشد مش گويند. مثال مش واير 60 يا 50.

و ميز بين دو استوانه امتداد يافته اول بريست رول جامد و تو پر است در نزديكي هد باكس است و استوانه دو كوچ رول است كوچ رول مجهز به مكنده مي باشد و از ورقه آبگيري مي كند آخرين جاي واير به آن متصل است فورفوارد رول است.

معمولا براي توليد كاغذ با گراماژ پايين از واير دو جداره يا بامش كمتر استفاده مي كند البته به طول واير يا ميز فوردينر بستگي دارد هر چه بامش و اين بيشتر باشد عمل زهكشي و آبگيري سهل تر     مي باشد.

طول و اين واير ماشين كاغذ مراغه 37 متر مي باشد و عرض آن حدود 17/4 سانتيمتر مي باشد در زير واير دو عدد forming bord يا شكل دهند وجود دارد آب سفيدي whit water با 97 درصد آب و از3 درصد خمير را بر روي توري شكل مي دهد درجه ضمن درجه يا كانس بايد 3 كمتر نبايد باشد خمير بعد از شكل گيري بر روي 22 عدد single fell مي رسد هر چه زوايه بيشتر شده مواد القا بيشتر فويلهاي معمولاً با زوايه هاي 5/0 تا 3 درجه كه در زير توري پلي استر قرار مي گيرد فويلها در 1950بيشتري فلزي بود براي اينكه از سايش جلوگيري كند از جنس پلي اتليني  پلي اورتاني مقاوم در برابر سايش ساخته ميشود بعد از آن fla bax و كيوم مي رسد دو تا وكيوم داريم Low vucavim حدود 30 mm/gh و High vacuum به اندازه 60 mm/gh را اعمال مي كنيم مقدار آبگيري در روي توري يا واير 20-17درصد مي باشد.

مراحل آماده سازي و تميز سازي خمير

چوب هاي صنوبر پس از پوست كني در درام به چيپس تبديل شده چيپسهاي مورد نياز در محوطه يارد دپو شده و يك ماشين سنگين مثل لودر به گودال ريخته توسط نقالي تسمه اي به واحد خميرسازي رفته و پس از عمليات شيميايي به خمير تبديل مي شود. خمير مورد نظر كه در خميرسازي با پيش بخار زني و اسيد سولفوريك، آب اكسيژنه، و سولفات آلومنيوم پخته شده و با كانس سه به تاور APMP  ارسال مي شود كه حجم آن 2700 متر مكعب مي باشد. خمير مورد مصرفي ماشين براي توليد كاغذ 70 درصد APMPو 30 درصد خمير وارداتي الياف بلند مصرف مي شود.

كرافت الياف بلند در واحد آماده سازي كارگران كرافت را بر روي نقالة تسمه اي انداخته و در يك مخزن هايدرو پالپر كه 16 متر مكعب ظرفيت آن مي باشد كرافت را با آب حل شده با كانس 5/3 به Dumo chest كه ظرفيت آن 60 متر مكعب مي باشد و مجهز به همزن بوده توسط پمپ هاي ارسالي از دمپ چيست به دستگاه ريفاينر و پس از اينكه خمير الياف بلند ريفاينر شد يعني خمير حالت پرزدار به خود گرفت به ريفاينر چيست كه ظرفيت آن 100 متر مكعب ارسال مي شود و بعد از آن توسط پمپ هاي ارسالي به blend stoin  ارسال مي شود.

تمامي كاغذهايي كه در طبقه سالن كاغذ پاره مي شود يا اصطلاحاً بروك BROKE شامل ريل پالپر و كوچ بيت است عامل بروك هاي مورد نظر به بروك چيست كه ظرفيت آن 100 متر مكعب       مي باشد ارسال مي شود و از آنجا توسط پمپ هاي 31 و 32 به بروك تاور ارسال مي شود كه ظرفيت آن 1000 متر مكعب مي باشد.

 خميرهاي بروك توسط پمپ هاي ارسالي توسط blend stoin  ارسال مي شود و بعد از آن به Mixing chest كه ظرفيت آن 60 متر مكعب مي باشد خميرهاي APMP و الياف بلند وارداتي باهم مخلوط شده توسط پمپ به ماشين چيست ارسال مي شود كه ظرفيت آن 60 متر مكعب        مي باشد و بعد از آن پمپ هاي 06-07 به لول باكس ارسال مي شود خمير بعد از لول باكس عمليات تميز سازي و عاري از هر گونه آلودگي توسط فن پمپ به لين هدر و بعد از آن از 24 شاخه لوله گذشته به داخل هدباكس ريخته مي شود.

گرچه ورودي خمير ماشين كاغذسازي بايد عاري از ناخالصيها و آلودگيها بسياري از ماشينهاي طراحي شده مجهز به غربالها و كلينرها و پاك كننده ها استفاده مي شود. تا مواد آلوده به سيستم وارد       مي شود در عمل تميز كردن عمدتاً براي خارج ساختن مواد زايد درشت و از هم باز كردن الياف بكار مي رود كلينرها با نيروي گريز از مركز يا سانتفوژ مي باشد.

كلينرها به چهار دسته تقسيم مي شود:

دسته اول : كه 52 عدد مي باشد بعد از تميز سازي خمير قابل قبول به clener Reject tank1 كه 50 متر مكعب مي باشد ارسال مي شود.

دسته دوم: 8 عدد تميز كننده نيروي گريز از مركز هستند خميرهاي غير قابل قبول پس از گذشت دسته اول به دسته دوم ارسال مي شود خميرهاي غير قابل قبول پس از تميز سازي به  clener Reject tank2 (يعني خمير تميز سازي شده به تانك 2 كه ظرفيت آن 30 متر مكعب مي باشد بعد از كلينر دسته دوم خميرهاي غيرقابل قبول به كلينرهاي دسته سوم ارسال مي شود كه تعداد آن 8 عدد مي باشد بعد از تميز سازي clener Reject tank1 ارسال مي شود و خميرهاي غيرقابل قبول به كلينر دسته چهارم ارسال مي شود كه تعداد آن 2 عدد مي باشد خمير قابل قبول از دسته چهارم clener Reject tank2 ارسال مي شود و خمير غير قابل قبول كه عمدتاً از شن و ماسه و عاري از خمير است به پساب صنعتي وارد مي شود.

پس از تميز سازي خمير فن پمپ كه اهميت خاصي در صنعت كاغذ سازي دارد لازم است بطور دقيق و منظم بايد كار كند سرعت جريان فشار آن بايد پايدار باشد هرگونه تغييرات ناگهاني و ضربه اي پيش نيايد در حين حال بستگي به سرعت ماشين كاغذ دارد براي اينكه پراكندگي يكنواخت خمير ورودي به هدباكس فراهم آيد تغذيه به هدباكس از يك مخزن ثابتي Blend Station  بصورت محوري وارد fan pump با كنترل دستي يا پنوماتيكي به هدباكس ارسال مي شود.

 

مشكل حباب هوا چسبيده به خمير در هدباكس مي تواند سبب ايجاد حفره و منفذ در روي كاغذ      مي شود دشواري در خروج آب از ليفي كاغذ بر روي واير و ناپايداري سيستم مي شود معمولاً در هدباكس در اثر همزدن و موج يافتن محلول مقدار كمي با هوا مخلوط مي شود مشكل معمولاً در مرحلة خروج آب آزاد از خمير پيش مي آيد آبي كه خود به خود روي ميز فوردينير از خمير خارج مي شود و روي سيني هاي جمع كننده كه آن را به مخزن white water در زير ماشين كاغذ طراحي شده ظرفيت آن 30 متر مربع مي باشد. اين آب سفيد مقدار زيادي هواي آزاد دارد براي رها شدن اين هواها از مواد ضد كف كننده ها به نام آنتي فون استفاده مي شود چون كه ماده ضد كف گران       مي باشد در كارنجات كاغذسازي در ايران بيشتر از مشتقات آلي از جمله نفت سفيد و گازوئيل استفاده مي كنند.

با توجه به كافي موضوع كنترل جذب هوا در ماشين كاغذ يك سيستمي طراحي شده است كه يعني هوازدايي از خمير را انجام مي دهد كه بنامDeculator  مي باشد خمير هوادار در مخزن توسط گرما (بخار) ديدن در سيستم كاملاً از خلاء (توسط وكيوم) خارج مي شود.

 

پرسهاي ماشين كاغذسازي

هدف اصلي پرس ها خارج ساختن آب و ايجاد استحكام در ورقه است هدف ديگر مثل صاف كردن سطح كاغذ و كاهش حجم آن و ايجاد مقاومت كافي در ورقة نمدي منظور ثبات ليفي كاغذ در ورود بخش خشك كن مي باشد.

خارج ساختن آب از ورقه با وسايل مكانيكي اقتصادي تر از انجام عمل با بخار است در ضمن خروج آب از كاغذ در تمام طول بايد يكنواخت باشد بطور ورقه بهنگام ورود خشك كن در تمام عرض خود رطوبت نسبتاً يكساني داشته باشد.

اگر در پرس ما ايراد و اشكال باشد آبگيري درست در يك منطقه انجام ميگيرد در نهايت در سطح لول كاغذ خود را نشان مي دهد سر جلو كاغذ و يا سر عقب نم دارد و يا بستگي به خمير زياد در سر جلو و عقب و يا در لودها دارد بايد لودها در پرس بايد يكسان و يكنواخت باشد در كارخانه كاغذسازي مراغه سه عدد پرس داريم كه آرايش پرس ها توين وِر كه در اندازه نسبي استوانه ها و جعبه هاي مكش آشكار است.

در پرس يك فاز اول، فشار و تراكم آغاز مي شود هوا از ورقه گرفته و به فلت توسط يول باكسها در پرس يك 2 عدد مي باشد آب و هوا جذب شده به فلت را تميز مي كند اگر فلت كثيف باشد ليفي كاغذ به فلت نمي چسبد بايد عمل كاستك واش و آب گرم مخلوط مي كنند عمل شستشو انجام     مي دهند. در پرس دو ورقه اشباع مي شود فشار هيدروليكي بوسيلة پرس اشرويس نيپكو حركت آب از كاغذ به فلت انجام مي گيرد. در فاز سوم فاصله دو تا پرس رو به افزايش مي گذرد تا اينكه فشار سيال يا مايع منظور همان آب خارج شده از ليفي كاغذ مي باشد به صفر برسد. در فاز چهارم هم كاغذ و هم فلت منبسط توسط پرس سه اشرويس نيپكو كاغذ به حالت غير اشباع در مي آيد بايد از فلت هاي نمدي بهتر استفاده كنيم شرايط جذب آب از ورقه براي كاغذ آسان و سريع باشد و آب سريع از خود بيرون دهد.

در پرسها محدويت هايي بايد در نظر بگيريم در پرس دو، يكي مربوط به آب از ورقه و ديگري فشار معين يعني هر قدر ورقه آسانتر آب خود را از دست دهد و يا خمير آزاد تر باشد فشار پرس را زيادتر  مي كنيم. در صورت محدود بودن امكان جريان آب فشار زياد باعث مي شود كاغذ ليفي شكل خرد

شود اگر اين پديده زياد باشد سبب تخريب در ورقه ليفي صورت مي گيرد.

پرسهاي اوليه از نوع استوانه اي ساده بودند خروج آب در اين پرسها بسيار محدود بود چون كه در داخل شكاف يا حركتهاي عرضي آب خارج مي شد از اوايل 1900پرسهاي مكشي تكامل يافت سوراخها و مشبك مسيري آسان براي فرار آب فراهم مي آورد آب توسط وكيوم و يا مكش داده      مي شود و با نيروي گريز از مركز آب بيرون ريخته شده.

پرسهاي استوانه اي شياردار از ابتكارات جديد در طراحي پرسهاي عرضي است توسط شركت Beloit در سال 1963 ساخته شد اين شيارها از 1/0 اينچ عمق تا 02/0 اينچ عرض دارد در هر اينچ مربع 8 شيار دارد آب از شيارها آب را مكش داده و توسط نيروي گريز از مركز دفع مي شود و سطح استوانه با آبپاش و كاردك تميزسازي مي شود (منظور اين عمل به چشم ديده نمي شود در داخل استوانه ساكشن رول مي باشد) نوع ديگر استوانه پرس مته كاري شده سوراخها كوچكتر و متراكم ترند در نتيجه فاصله حركت عرضي آب كوتاه تر مي شود كارآمدترين پرس امروزه پرسهاي جرياني محدود است پرسهاي دو فلته يعني آبگيري از هر دو جهت مي توان انجام گيرد براي پرسهاي (دو فلته) از كاغذهاي گراماژ بالا با وزن پايه بيشتر از 130 گرم و متر مربع نيز مفيد است.

جنس فلت ها

الياف در BOM به شيوة وضع موجود BOB پهن نمي شود اين فلت ها داراي سطحي تهي در راستاي ماشين در نقاط تقاطع براي ذخيره آب مي باشد. اين خاصيت تراكم ناپذيري بر اثر رزين اندود كردن الياف تشديد مي شود بر اساس علم و تجربه مي توان تشخيص داد كدام فلت در وضعيت عملياتي خاص در ماشين كاغذسازي استفاده كرد در بازار از انواع ماركها از جمله آمريكا، ايتاليا، آلمان، هندوستان، كره اي و غيره مي باشد.

كار فلت ها ايجاد تنش و تنظيم و موقعيت پرسهاست بايد شرايطي ايجاد شود فلت آبگير باشد و آب را در خود نگه دارد و منافذ آن باز باشد بستگي شرايط تعداد عمليات مي توان انجام داد از قبيل روشهاي مكانيكي و شيميايي يا تلفيقي از هر دوي آنها در سيستم هاي مكانيكي ايده آل از انرژي هيدروليكي بصورت شاور هاي و يا دوش هاي كم فشار يا پرفشار در مابين فلت ها در و يا از جمله شاور كاستيك براي نرم كردن و تميز كردن فلت تعبيه شده است مواد زايد شده از فلت توسط يول باكس با و كيوم اعمال شده 230 mm/Hg  در پرس يك مي باشد و در پرس دو، سه  130 mm/gH مي باشد فلت تازه ابتدا جذب ضعيفي از راه موئينگي دارد و پس از چند روز كار خواص آن بهبود مي يابد اگر فلت تميز و خوب مراقبت شود كارايي خوبي به ما خواهد داد در ضمن زماني كه ماشين خاموش است حتماً فلت ها بايد شل شوند و مرتب در هر وعده با آب خيس شوند قبل از استارت ماشين بايد كليه فلت ها و گايد فلت ها چك شوند و با چراغ قوه لابه لاي فلتها نگاه كرده از جنس فلز و پيچ و غيره نباشد.

كاغذ بصورت ليفي شكل به خود گرفته وارد پرس مي شود اپراتور ماشين پيك آپ رول رول به واير لود كرده خمير ليفي به فلت چسبيده وارد پرس يك مي شود. بر روي center roll سوراخهاي به ابعاد 8mm تعبيه شده عمل آبگيري و كيوم اعمال مي شود در ضمن لود بار در سر جلو 48 bar و در سرعت آن 50 bar مي باشد عمل آبگيري از زير نمد يا فلت  انجام مي گيرد.

حركت ساكشن رول بر خلاف عقربه هاي ساعت مي باشد بر روي center roll يك رول گرانيت رول يا سونيت رول قرار دارد بر موافق حركت عقربه ساعت مي باشد كاغذ به گرانيت رول چسبيده البته گرانيت رول داكتر نيز كار گذاشته كاغذ ليفي به جان گرانيت رول نپيچيد به پرس رول مي رسد به پرس اشرويس نيپكو بوسيله روغن هيدروليكي مجهز به كنترل است كاغذ زير قرار دارد و بالا فلت و يا نمد رول نيپكو مي باشد الياف ليفي شده به پرس 3 مي رسد در پرس 3 كاغذ ليفي شكل توسط فلت از مابين نيپكو و گرانيت رول گذشت به گرانيت رول چسبيده رول گرانيت به مجهز به داكتر     مي باشد شيت ليفي كاغذي را اپراتور ماشين با دست به پولي طناب داريرها پرتاب كرده طناب شيت كاغذ را قيچي كرده بطرف خشك كن هدايت مي كند رطوبت حدود 45 درصد خشكي و 55 وارد رطوبت دراير يك مي شود كه تعداد سيلندر خشك كن يك 9 عدد مي باشد كه با يك موتور DC نيرو توسط و گيربكرس شاتون سيلندرها مي چرخند سيلندرهاي بالا همه آنها شماره فرد مي باشد سيلندر شماره زوج در پايين قرار دارد طناب و فلت پوشش هر دارير جدا بوده فلت دراير يك دو نمدي و پشمي     مي باشد بقيه از پلي استر مي باشند.

براينكه كاغذ هر طرف كاغذ مرطوب كاملاً خود را بگيريد و كاملاً الياف به هم پيوست شوند آوردند دراير يك كاغذ در سليندرها بالا بروي سيلندر حركت مي كند و در سليندرها و پايين بر روي فلت نمدي حركت مي كند.

خشك كن ها استوانه اي يا تونلي IR

براي ورود بخار مرطوب به داخل استوانه خشك كن يا سيلندر دو عدد لوله در سر عقب وجود دارد يكي به عنوان بخار ورودي و ديگري خروجي كندانس يا آب مقعطر است در داخل سيلندر يك سيفون ثابت كار گذاشته شده است با افزايش سرعت سيلندر كندانس حاصله و شبنم توسط گرانش و نيروي گريز از مركز به گرداگرد سيلندر چسبيده توسط وكيوم از سيفون اين كندانس خالي شده اگر وكيوم ما خوب كار نكند و آمپر بكشد آن سيلند پر از كندانس شده است و باعث پارگي و چين و چروك در كاغذ مي شود قطر سيلندهاي خشك كن استوانه اي ماشين كاغذ مراغه 60 اينچ يا 152 سانتي متر       مي باشد.

V= r2.L      

V=3/14´0/762´ 4.2

V=7.62 m3 ´1000

V= 7600 Litr

تقريباً بدون احتساب ضخامت پوسته سيلندر يك سيلندر علاوه بر بار سنگين خود بار خارجي خود با آب مقطر پر شده بايد تحمل DC بتواند آن را با سرعتهاي معين بچرخاند بالطبع به مشكل خواهيم خورد خسارت مالي نيز بر خود همراه خواهد داشت از جمله شكستن فنر كوپلينگ و بلبرينگ و غيره ...  

در خشك كنهاي تونلي كه كلاً براي واحدهاي Coating به صورت افقي طراحي مي شود كاغذ روغن اندود شده و يا روكش شده از مواد نشاسته در Coating  خورده و از IR گذشته توسط ماوراي بنفش با فاصلة 4 سانتي متري گرما توسط دمنده ها به كاغذ مي دمد و كاغذ خشك شده در حد رطوبت مورد نظر 95 الي 96 درصد پيچيده مي شود.

 

براي خشك كردن به دراير يك از اسيستم فلاش يعني بخار استفاده شده ما قبل خود استفاده مي كند بصورت پله اي مثلاً سليندر شمار يك P1 5  10 P2   15P3

كلاً اسيستم گيري در خشك تنها به صورت زير مي باشد بيشتر خشك كن و طولاني آن دراير سه مي باشد از سيلندر 18 شروع و 39 اتمام مي يابد.

براي خشك كن 4 كه سه سيلندر و به شماره هاي 40 و 41 و 42 مي باشد خشك كن پنج 8 سيلندر49 كلوينگ سيلندر مي باشد از بخار زنده با درجه ˚175-160 با فشارbar  8/4 استفاده      مي كنيم سيلندر 49 كه كلوينيگ سيلندر گفته مي شود كاغذ خشك شده را تا حدودي خنك كند و

براي غلتك زني كلندر آماده كند.

براي خشك كن سه، بخار زنده مصرف مي كنيم استسيم فلاش برگشتي بوسيله اختلاف فشار به خشك كن ها دو و يك مي دهيم كندانس حاصله از بخش درايرها توسط وكيوم بر خشك كن ها اعمال مي كنيم سيلندرها خالي از كندانس يا حاصل بخار آب و شبنم را به سپراتورها انتقال  مي دهيم و براي هر خشك كن جداگانه سپراتور تعبيه شده است سپراتورها پمپ هاي كار گذشته شده سپراتورها كندانس حاصله را كندانس مادر هدايت مي كند كندانس مادر دو تا پمپ دارد. يكي هميشه به عنوان وايپس مي باشد آب گرم 100-90 درجه كندانس مادر واحد بويلر ارسال  مي كند دو بار چرخه بخار ادامه مي يابد در ضمن براي توليد هر تن كاغذ 3 تن بخار مصرف مي شود. يك اپراتور خشك كن يا دراير من بايد تمامي سپراتورها كندانس ها را كنترل كند سيلندرها پر از كندانس شده موتور DC آمپر مي كشد باعث brake مي شود.

اگر سيلندر بيش از حد داغ باشد كاغذ به جان سيلندر مي پيچد براي خشك كردن كاغذ دو نوع اسيستم تعريف شده است يكي Ran و ديگري در حالت brake در حالت Ran بيشتر بخار را بر سيلندرها را اعمال مي شود و brake از كمتر بخار استفاده مي شود تا سيلندر از حد متعارف خنك شود اگر موقعي كاغذ پاره شده است از زدن اسيستم زنده غافل شديم انتظار نداشتم باشم كه كاغذ را از حد معمول سوار كنيم چون كاغذ بد شدت خشك مي شود به جان سيلندر مي پيچد.

سايز پرس كه از دو رول fix Roll و Parss roll تشكيل شده است پرس رول بند ماتيكي است فشار سر عقب و سر جلو با لود يكسان مثلاً 4 بار است. كاغذ بصورت مايل از خشك توسط طناب حركت كرده و در بالاي سايز پرس يك رول بنام paper roll است كاغذ را بصورت عمودي در ميان دو تا رول سايز پرس قرار مي دهد كه جنس رولها از فايبر گلاس مي باشد.

و در بالاي هر دو رولها شاور نشاسته قرار دارد درجه حرارت نشاسته بايد بالا 50 الي 60 باشد       1- هدف آهار زني پر كردن خلال فرج كاغذ – مقاومت آن افزايش مي دهد- شناخت بيشتر مي شود كاغذي كه نشاسته خورده درجه رطوبت آن دوباره به حد 55 درصد رطوبت مي گيرد در ضمن نشاسته اضافه از هر دو طرف رول به مخزن نشاسته ارسال مي شود بر اينكه نشاسته به سليندرها بعد از سايز پرس داغ نچسبد در زير سايز پرس CB يا air turner بكار گذاشتن تا دو عمل را انجام دهد 1-يكي به عنوان رول ايفا نقش مي كند و 2-كاغذي آغشته شده نشاسته تا حدودي با دمنده هوا از CB به رويه كاغذ است اولين رويه كاغذ كه سيلندر شماره 40 مي باشد تا حدود نشاسته را خشك كرده و سيلندر نچسبد. معمولاً دراير پنج ما بيشترين گروه بخار را به كاغذ اعمال مي كنيم تا كاغذ با حدود 95 درصد خشكي و 5 درصد رطوبت غلتك زني شود.

 

 

 

شرح كامل كلندر

يك كلندر و يا سوپر كلندر متشكل از يك سري استوانه هايي است كه بطور عمدي قرار گرفته است يك در ميان از فلزهاي سخت و صيقلي و نرم مواد ليفي فشرده ساخته شده اند ورقه كاغذ از يك ورقه كاغذ به استوانه بالايي هدايت مي شود از ميان شكاف هاي متعدد مي گذرد و از پايين خارج مي شود به طرف ريل درام هدايت مي شود اين دستگاه براي تكوين صافي و نرمي و جلا و درخشندگي در كاغذهاي مرغوب بدون اندود و اندود شده بر كاغذهاي چاپ و تحرير بكار مي رود.

تلاش حاصل از سوپر كلندر مربوط به رولهاي فيبري است كه خواص الاستيك و يا پلاستيك دارند بر اثر فشار و وزن رول فلزي در سطوح تماس به رول غير فلزي تغييراتي در سطح غلتك غير فلزي پيدا شده و گسترش مي يابد ورقه در تماس در سطح رولهاي فلزي پرداخت مي شود. اگر رولهاي فلزي يا فيبري به دنبال هم بيايد مانند اين شكافها معكوس شود و دو رويه ورق كاملاً صاف صيقلي مي شود.

ماهيت رولهاي كلندر توپُر است و با سختي مشخص مي شود در مقابل گرما و سايش مقاوم هستند سوپر كلندرها معمولاً خارج ماشين كاغذ سازي هستند مثل واحد  Coatingاستفاده مي شود زيرا استوانه هاي تو پر غير فلزي ماهيت ظريف و حساس دارند اين استوانه ها براثر نشاسته خوردن به خود آشغال جمع شده (اندود كردن) در شكاف ها به آساني صدمه ديده و خراشيده مي شوند و نقش هاي اجتناب ناپذيري بر روي كاغذ مي گذارند و رول آسيب ديده بايد تعويض گردد.  

 

 

اگر بيش اندازه مورد نظر رطوبت داشته باشد در كلندر ما به مشكل بر مي خورديم چون كه كلندر عمل پرس در لود را انجام مي دهد كاغذ ظريف بود. رطوبت بيش از حد داشته كاغذ لهيده مي شود و عمل چروك را در خود بروز مي دهد.

زماني با موفقيت پشت روكاغذ از سايز پرس نشاسته خورده شيت از كلندر رد شد اسيستم روي Ran قرار گرفته دستور پهن شدن كاغذ صادر مي شود كلندر يا غلتك زني متداول در صنعت كاغذ سازي است براي كاغذهاي چاپ و نشر و كاغذهاي مرغوب از سوپر كلندر استفاده مي كنند.

كلندر موجود در كارخانه صنايع مراغه تشكيل شده است از دو رول يكي ثابت ديگري توسط نيروي باد يا پنوماتيكي باز و بشته مي شود رول زيرين توسط فشار روغن عين رول نيپكو فشار را اعمال مي كند موقعي كاغذ از كلندر عبور كرد روي لود قرار مي دهيم تا كاملاً دو تا رول به هم چسبيده در ضمن براي رولها خشك كنها و كلندر داكتر كار گذاشته شده است داكتر كاملاً مماس با رول باشد اگر فاصله داشته باشد كاغذ از جنس مواد سلولزي نرم بوده با سرعت حركت مي كند به ما بين سيلندر و داكتر نرود. هدف از غلتك زني صاف و صيقلي كردن كاغذ مي باشد.

در كلندر پنج عدد تا سلكتور وجود بنام هاي 1- لود مركزي 2- لود سرعقب 3- لود سر جلو 4- فشار

لبه جلو 5-فشار لبه عقب فشار سر عقب و جلو لود مركزي هستند و لودهاي بوسيله روغن هيدروليكي مي باشد. اگر از هر طرف كاغذ چروك داشتيم فوراً لود آن منطقه را كم كرده سر مخالف آن را به اندازه ميلتري زياد مي كنيم و كاغذ به قرقره مي پيچد به لول دست مي زنيم بيم كدام طرف شل پيچيد لود آن را طرف زياد مي كنيم به حد كه چروك بدست نيايد اگر لبه چروك مي دهد لود مركزي را زياد كرده بايد آنقدر كار و تجربه به كسب كنيم تا بتوانم بر مشكلات در كار فاق آيم رول پيچيده شده حدوداً 5 تن مي باشد از چرخه توليد خارج شده وايندر رفته به اندازه دلخواه مشتري برش و دوباره پيچيد مي شود بعد از آزمايشات تكنيكال به بازار مصرف انتقال مي يابد.

نكته ها پارگي از قسمت تر ماشين و عوامل كه كاغذ brake مي شود.

1- وجود هوا در سيستم بسته گردش مايع و خمير

2- نوسانات شديد در فشارهاي پمپ هاي ارسالي هدايت خمير مثل فن پمپ اوليه و ثانويه

3- تنظيم نبودن PH در محيط گردش در سيستم

4-تنظيم نبودن دهانه اسلايس يا جت پرتاب خمير با سرعت واير و ماشين

5-نوسانات برقي بر روي ميز فوردينر و ناهماهنگي در سيستم

6-وجود سوراخ در توري با واير الياف سوراخ شده پرس انتقال مي يابد كاغذ barek مي شود.

7-وجود لك هاي روغني مثل گريس چسب و رنگ در نقاط مختلف توري، فلت پرسها

8-تنظيم نبودن جعبه هاي خلاء (وكيوم باكسها)

9-تنظيم نبودن مقدار خلاء در داخل سكشن رولها

10- هماهنگ نبودن سرعت بين پرسها و توري

11- تصفيه نشدن مايع و خمير در سيستم (تميز نبودن خمير بر روي توري كاغذ) مثل: تكه هاي ريز چوب پلاستيك، شن و ماسه

12- هماهنگ نبودن گراماژ در عرض ماشين كاغذ در روي توري

13- فرسودگي توري واير و فلت (سوراخ شدن)

14- كم شدن فشار تحت فشار نازلها بر لبه ها بر روي لبه توري (H كاتر)

15- خاموش شدن موتورهاي سولزها باعث مي شود و خمير آبگيري نشود خمير به بالا بكشد و فلت را بسوزاند در نتيجه فلت را سوراخ كند.

16- استفاده از حد معمول رزين باعث مي شود فلت كثيف شده آبگيري خوب انجام نگيرد باعث   

مي شود كاغذ barek شود.

17- روي سراميكي يول باكس را عاري از زرين بايد باشد تا عمل آبگيري فلت به سهولت انجام گيرد.

18- چكيدن آب بر روي توري در پرسها به الياف ليفي باعث مي شود ليفي كاغذ سوراخ شود آبگيري خوبي صورت نگيرد ليفي حالت بادكنكي به خود گيرد در خشك كنها پاره شود.

19- ميزان نبودن داكتر ساكشن رول

20- فشارهاي اعمال شده بر لبه حد امكان سر جلو و عقب پرسها بايد يكسان باشد.

پارگي خشك كنها

1- نوسانات برقي در ما بين ساكشنها

2-شكستگي فنر كوپلنيگ مشكلات مكانيكي

3- لنگ داشتن شفت موتور DC

4-آمپر كشيدن موتور DC

5-پر شدن سليندر با كندانس و سنگين شدن

6-داغ شدن بيشتر از حد معمول سيلندر

7-كم بودن مقاومت كاغذ در كشش

8-سوراخ بودن فلتها دراير كه از جنس پلي استر بر كاغذ اثر مي گذارد كاغذ سوراخ كرده در داخل  ساكشنها barek مي شود.

9-نوساناتي كه از خشك كنها وارد سايز پرس مي شود و در سايز پرس پاره مي شود.

10-خاموش شدن هواي CB كم و يا زياد شدن هوا

11- افتادن كاغذ، پرزهاي ليفي در لاي سيلندرها

12- شل شدن و ياتايد شدن كاغذ در كلندر

13- درست كار نكردن Loud cell و نشان دهنده سرعت ماشين

در ضمن بايد در صنعت كاغذ سازي تجربه و مهارت كافي كسب كرد تا بر مشكلات فائق بياييم.

بعضي نكته ها و اختصارات :

از استاندارهاي جهاني صنعت كاغذ سازي شامل ذيل مي باشد.

TAPPI : اتحاديه فني صنعت خمير و كاغذ امريكا

CPPA-TS : اتحاديه خمير و كاغذ كانادا

SCAN : كميته آزمودن خمير و كاغذ اسكاندنياوي

ASTM : انجمن امريكايي آزمودن خمير

BPBMA : اتحاديه سازندگان خمير كاغذ انگلستان

APPITA : اتحاديه صنعت سازندگان خمير كاغذ استراليا

White Water  : آبي كه از دوغ آب خمير گرفته مي شود و محتوي نرمه ها و افزودني هاست كه در ماشين كاغذ آبي كه از واير به جريان شكل گيري نوار كاغذ بيرون مي آيد.

Hydrating : اصطلاحاً دقيق كه براي توصيف عمل پالايش الياف بكار مي رود. و ظرفيت آبگيري و آب نگهداري الياف است.

Free : به خميري كه به كاغذي اشارت دارد آساني آّب همراه خود در مي آميزد.

Draw : تفاوت سرعت دو بخش همجوار در ماشين كاغذ در مورد كشش ايجاد شده در ورقه به اختلاف سرعت نيز بكار مي رود.

Head : يك ستون سيال (و اختلاف فشار) نسبت به يك نقطه مرجع در كاغذسازي معمولاً به ارتفاع

دوغ آب و خمير در هدباكس نسبت به بالاي دريچه خروج گفته مي شود.

Breast Roll: استوانه اي با قطر بزرگ و تو پر واير در ابتداي خودروي آن مي گردد يعني در جايي كه خمير بصورت دوغ آب بر روي واير مي ريزد.

Couch Roll : استوانه اي بزرگ و مشبكي است توري يا واير در انتها يعني جايي كه ورقه منتقل مي شود و از دور آن مي گذرد. اين استوانه محرك اصلي ميز فوردينير است و يك و يا دو جعبه وكيوم دارد.

Saturated Steam: بخار سير شده يا بخار اشباع شده.

بخاري كه در يك دما و فشار معين با مايع خود در حال تعادل باشد.

Superheated steam : بخار فوق داغ، بخاري كه داغتر از بخار در دماي سير شدگي مي باشد معمولاً براي توربين هاي برقي استفاده مي شود و بخار خشك نيز گفته مي شود.

Condensate: مايعي كه از سنگ شدن و تركم فاز گازي حاصل مي شود معمولاً آب حاصله از ميعان بخار آب در فرآيند بخار گفته مي شود.

Back side : بخش عقب - بخش محركة ماشين كاغذ

Brightness : براقيت، سفيدي، روشني- قابليت نور از خمير يا كاغذ، اندازه گيري شده در شرايط استاندارد كه براي نشان دادن درجة سفيدي به كار مي رود.

Slitter: برنده- كارد چرخاني كه براي بريدن ورقه هاي كاغذ در اندازه هاي مشخص با لبه زني كاغذ به كار مي رود.

 Break: پارگي- پاره شدن كامل نوار كاغذ يا مقوا در ضمن توليد يا در ضمن عمليات بعدي (مثلاً چاپ).

Dry End : پايانة خشك- بخشي از ماشين كاغذ كه در آن كاغذ خشك شده غلتك مي خورد و جمع مي شود.

Wet End : پايانة مرطوب- بخشي از ماشين كاغذ كه بين سرجعبه و پايانة خشك قرار دارد.

Dimensional Stability : پايداري ابعادي- توانايي يك ورقه در حفظ ابعاد خود تحت شرايط و تنشهاي توليد و تغييرات رطوبت.

PH : پتانسيل يون هيدروژن- معياري از غلظت يون هيدروژن و ميزان اسيدي بودن يا قليايي بودن يك محلول در مقياسي از صفر تا 14. نقطة خنثي، 0 و 7 است. از 0 و 7 تا صفر قدرت اسيدي و از 0 و 7 تا 14 قدرت بازي بيشتر مي شود.

Cooking: پخت- پختن مواد خام ليفي يا مواد شميايي در دما و فشار مناسب براي توليد خمير به منظور كاغذ سازي.

Hard Cook : پخت سخت- عموماً به موردي در پختهاي كرافت و سولفيت گفته مي شود كه پخت كامل نشده و در نتيجه بازده بالاست.

Soft Cook: پخت نرم- پخت بيش از حد در فرآيندهاي سولفيت و كرافت كه نتيجة آن بازده كمتر است اما خمير حاصل آسانتر رنگبري مي شود.

Bulk : پر حجمي – نسبت ضخامت به وزن پاية كاغذ يك ورقه چگال و فشرده حجم كمتري دارد.

Tailing : مواد پس زده شده از عمليات غربال ضعيف.

Polymer : پليمر- تركيب شيميايي متشكل از واحدهاي ساختاري تكرار شونده.

Pentose: پنتوز- قند ساده يا مونوساكاريد كه در مولكول خود پنج اتم كربن دارد.

Clothing: به طوري كه تسمه ها، توريها، و پارچه هايي كه در ماشين كاغذ بكار مي رود.

Pyrolysis : تجزيه مواد شيميايي براثر گرما.

Front side: قسمت جلويي و پيش برنده ماشين كاغذ.

Curl: تاب دار شدن – تمايل به خود به خودي كاغذ به خميري شدن يا تابدار شدن در يك جهت معين.

Permeability: ميزان تراوش يا عبور يك سيال (گاز مايع) از كاغذ يا پارچه علت آن ممكن است اختلاف فشار بر نيروهاي موئينه باشد.

Damped: تغييراتي كه از نظر بزرگي سير نزولي دارند

Bucking: اره كردن درختان قطع شده و تبديل آنها به قطعه كوتاه تر

Turbine: توربين- وسيلة چرخاني كه در آن براثر نيروهاي يك جريان پر سرعت از بخار يا گاز برخورد كننده به تيغه هاي شعاعي متوالي انرژي گرمايي به انرژي مكانيكي تبديل مي كند.

Back-Pressure Turbine: توربين بخار بخار خروجي آن متراكم نمي كند بلكه يك فرآيند صنعتي ديگر انتقال داده مصرف مي كنند.

Doctor: تيغه هاي نازك فلزي در تماس با يك استوانه در تمام طول آن تا آن را از انواع مواد از قبيل كاغذ، خمير، مواد آهار دهنده، و كثافات و غيره... پاك كند.

Register: ثبت

Flashing: به جوش آمدن سرد شدن خود به خودي يك مايع در اثر كاهش فشار تا زير فشار بخار مايع.

Grain: جهت آرايش طولي الياف

Machine Direction: جهت ماشين، جهت حركت ماشين كاغذ به جلو. جهت ديگر جهت خلاف ماشين.

Cross- Direction : جهتي كه با جهت حركت ماشين كاغذ زاويه ˚90 دارد

Hard wood: پهن برگان- چوب حاصله از نهاداگان كه پهن برگان هستند در مناطق معتدل و گرم مي رويند در مقايسه با سوزن برگان الياف پهن و كوتاه تر است.

Cockle: چين خوردگي- يك نقطه چروكيده روي ورقه كاغذ كه براثر هم كشيدگي موضعي در ضمن خشك كردن پيش مي آيد .

Conditioning: حالت دهي، بهسازي

Rope Carrier: حامل طناب – روش اصلي براي كشيدن كاغذ در بخش خشك كن ماشين كاغذ دو طناب يا شيارهايي جلويي استوانه هاي خشك كن قرار دارد اين كار را انجام مي دهد.

Ash: خاكستر

Crushing: خرد شدن- براثر اعمال شدن بار اضافي بر كاغذ در مرحله اوليه پرس و پيش از آبگيري كافي از ورقه بوجود مي آيد.

Chop: خرد چوب ريش ريش شده

Oven Dry: خشك كن اجاق- يعني بدون رطوبت

Air Dry: خشك هوايي- براي هر دو نمونه خميريا كاغذ كه مقدار رطوبت آن معمولاً 5 تا 9 درصد تعادل با شرايط جوي اطراف است. در صنعت رطوبت هاي خميرهاي خشك شده با هوا حدوداً 10 درصد فرض مي شود.

Wood-Free: خمير بي چوبي- خمير عاري از روش مكانيكي

Accept: خمير پذيرفته شده

Alkaline Pulping: خميرسازي قليايي

Market Pulp: خمير فروشي

Brown Stock: خمير قهوه اي

Stock: خمير آماده

Stuff: خمير روان يا خمير رقيقي كه مي توان آن را به هدباكس پمپ كرد.

 [DP]   Degree Of Polymerization درجه پليمر شدن

Deciduous Trees: درختان پهن برگ كه در زمستان برگ ريزي دارند مانند توس و راش

Gloss : درخشش، جلا

Dregs: دردها: جامدات نشستني شامل رسوبات گرفته شده از مايع سبز نيز گفته مي شود.

Bone Dry: درون خشك

Classifier:دسته بندي كننده

Blow: دمش – تخليه خمير از دايجستر براثر فشار

Slurry: دوغاب

Slush: دوغاب خمير پر آب

Humidity: رطوبت

Hygroscopic: رطوبت گير

Bleaching: رنگبري يا سفيد كننده- زودن رنگ خمير به طور شميايي براي تهيه خمير سفيد

Bleach ability: رنگپزي

Loading: رنگدانه افزودني- رنگدانه هاي نرم و سفيد در صنعت كاغذ به عنوان افزودني براي بهبود ماتي و نرمي كاغذ استفاده مي شود.

Chromophor: رنگساز

Felt Side, Top Side: رويه بالايي

Wire Side: رويه پاييني- آن سوي نوار كاغذيي كه در ابتدا در تماس با توري يا پارچه شكل گيري كاغذ بوده است.

Creping: ريز كنگره اي شدن

Shives: ريز چوبها

Alum: زاج سفيد (آلوم) - انواع سولفات آلومنيوم آب دار

Beater: خميركوب

Turbine Generator: ژنراتور توربين

Journal: سرمحور- محور حامي استوانه اي كه در يك ياتاقان مي چرخد

Specific Surface: سطح ويژه

Pallet: تخته بسته بندي

Skid: سكوي كاغذ گذاري

Cellulose: سلولز

Grits: سنگريزه ها

Softt Woods: سوزني برگان

Number Permanganate : (كاپا)–عدد پرمنگنات آزمايش شيميايي خاص كه براي تعيين ليگنيني زدايي روي خمير انجام مي شود.

Nip گرفتن: عملي ايست كه دو تا رول به حد هم مماس مي كند تا فشار عقب و جلو را يكسان كنند.

كاربرد – پرسها ماشين – كلندر و سايز پرس عمل Nip گيري انجام مي شود كاغذي به

اندازه عرض ماشين كاغذ 50 ×50/4 سانتيمتر را با كاربن مي چسباند و روي آن دوباره به همان اندازه كاغذ مي چسبانند در لاي رول قرار مي دهند فشار مورد نظر را مي يابند.

پلاك كرده: اگر هر مايع سيالي  از يك اين حركت مي كند اگر چيزي بر حركت مايع سيال ممانت ايجاد كند پلاك گويند.

جام اگر رولي بلبرينگ خرده كرده و از حركت باز ايستاده اصطلاحاً جام مي گويند.

اورلود ever loud: اگر پمپ اي سر بيشه اندازه آمپر بكشد نوسان آمپر داشته باشد پمپ خاموش شود اورلود گويند مثل و كيوم خشك كنها.

موارد نكات ايمني در ماشين كاغذ

1- پوشيدن كفش ايمني ضد چربي باشد از سرخوردن جلوگيري كند.

2-از پوشيدن لباسهاي گشاد و آستين بلند پرهيز كنيم

3-هر موقعي طناب بر اثر كهنه شدن پاره شد هيچ موقع دست نزنيد احتمال دارد دست پاها را بگيرد خطرات جاني به بار آيد.

4-هيچ موقع در زماني كه كاغذ barek شد داخل سيلندر سيخ را وارد نكنيم احتمال دارد بكشد داخل خطرات مالي و جاني بروز ندهد صبر كنيد سيلندرها متوقف شوند.

5-مواظب دست و انگشتان خود باشيم دست خود را به نزديك داكترها كه بلند كرديم نبريم.

6-هيچ موقع اجسام تيز مثل كاتر و چاقو را كه غلاف نشد را به جيب خود قرار ندهيم.

7-حد امكان بر رد كردن كاغذ از كلندر و هوا استفاده كنيد با دقت حوصله بيشتري به خرج دهيد كاغذ را با دست به كلندر فشار ندهيد احتمال دارد انگشتان را گاز بزند.

8- هيچ موقع ماشين درحال كار است به راهرو زير ماشين نرويد.

9- اگر پشت ماشين مي خواهيد برويد حتماً به دوستان خود اطلاع دهيد.

10- هيچ موقع براي تميز كردن كاور سايز پرس در حال روشن دست داخل كاور نكنيد.

11- محيط خود را تميز نگاه داريد در هنگام سوار كردن كاغذ به زمين نخوريد

12- اطراف سايز پرس را تميز و عاري از نشاسته كنيد و سُر نخوريد.

13- هيچ موقع زير اشيايي كه احتمال سقوط دارد قرار نگيريد. مثل جرثقيل يا كرن احتمال دارد روغن خالي كنيد و خطر جاني به بار آورد.

14- هيچ موقع در روي فلت استراحت نكنيد احتمال دارد اتصال برقي پيدا كند سيلندر به حركت در آيد مشكلات جاني به بار آيد.

15- هميشه خونسردي خود را حفظ كنيد با صبر و حوصله كار كنيد احتمال حواس پرتي باعث سقوط به داخل چيست هاي شوتر و ريل پالپر مي شود.

16- براي كشيدن استراكچر طنابها از دوستان خود كمك گيريد تا به مشكلات ستون فقرات دچار نشويد.

17- مواظب باشيد در هنگامي وايندار ريلها كاغذ برش داده شد را از سكو پرتاب مي كند جلو آنها قرار نگيريد.

18- هميشه گوش به زنگ باشيد ترسيمي از خطرات ناشي را در نظر داشته باشيد.

19- موقعي كه براي تميز كردن فلت رولها از كاغذ، زير ماشين رفتيد مواظب باشيد سقوط نكنيد.

20- اول ايمني بعد كار.

 

تهيه و تنظيم توسط اپراتور توليد        اكبر صالح پور

 

 

منابع و مآخذ :

 مجله together  

 تكنولوژي خمير و كاغذگري اسموك

MAF WOOD

+ نوشته شده در  دوشنبه 1388/05/26ساعت 21:1  توسط روح ا...سدنی  |